Η πρωτότυπη πρόταση για πασχαλινό χτένισμα από ελληνοαμερικανό κομμωτή το 1962

Μια μικρή διασημότητα κέρδισε ο ελληνοαμερικανός κομμωτής Τζέρι Λουκάτος, ιδιοκtήτης του κομμωτηρίου Pandora, τον Απρίλιο του 1962 προτείνοντας μια εντελώς πασχαλινή κουπ: αντικατέστησε τα καρούλια στα μαλλιά ενός μοντέλου με... αβγά και έβγαλε μια φωτογραφία η οποία αναπαράχθηκε από εφημερίδες της Νέας Υόρκης, όπως η New York Mirror και η Journal American. Βέβαια στην εποχή των σόσιαλ μίντια μια τέτοια πρόταση θα έκανε το γύρο του κόσμου και θα έκλεβε πραγματικά τις εντυπώσεις, ειδικά αν υπήρχε και βίντεο που θα έδειχνε το μοντέλο να σηκώνεται από την καρέκλα και να περπατάει. Καλά, αν η κοπέλα κατάφερνε ν' ανέβει ακόμη και σκάλες με τόσα αβγά στα μαλλιά, τόσο η ίδια όσο και ο κομμωτής θα έλυναν το οικονομικό τους πρόβλημα διά βίου. 

Πάσχα στην πολιορκημένη Ακρόπολη το 1827

Μετά την πτώση του Μεσολογγίου, που επισφραγίστηκε με την ηρωική Έξοδο των κατοίκων του στις 10 Απριλίου 1826, ο Κιουταχής έστρεψε το ενδιαφέρον του στην ανατολική Στερεά Ελλάδα. Τον Ιούλιο της ίδιας χρονιάς ξεκίνησε η κατάληψη της Αθήνας και στη συνέχεια η πολιορκία της Ακρόπολης, όπου είχαν οχυρωθεί περίπου 1400 άνδρες ελπίζοντας σε εξωτερική βοήθεια κυρίως από τον Καραϊσκάκη, ο οποίος καθυστέρησε σημαντικά τα σχέδια του τουρκικού στρατού, μέσα όμως σε συνθήκες έντονου πολιτικού διχασμού.

Δύο κριτικές των εκκοσμικευμένων παραδόσεων της Μεγάλης Παρασκευής από τους Γρηγόριο Ξενόπουλο και Ανδρέα Λασκαράτο

Η Μεγάλη Παρασκευή είναι μια μέρα πένθους για τους Χριστιανούς, το οποίο στην Ελλάδα παραδοσιακά εκδηλώνεται με τη συμμετοχή των πιστών στη βραδινή περιφορά του Επιταφίου μέσα σε μια κατανυκτική ατμόσφαιρα. Ή μήπως η ατμόσφαιρα δεν είναι και τόσο κατανυκτική; Δεν ξέρω πόσο διαφορετικό είναι το κλίμα στο χωριό, αλλά η περιφορά του Επιταφίου στην πόλη αποτελεί μάλλον ευκαιρία για κοινωνικές συναναστροφές, να συνυπάρξουν στον ίδιο χώρο γείτονες που υπό κανονικές συνθήκες θα περιορίζονταν σ’ ένα μισό «καλημέρα» έξω από το ασανσέρ, και βέβαια για άφθονο κουτσομπολιό σε αρκετά εύθυμους τόνους. Ειδικά αν κάποιος βρεθεί στη μέση του πλήθους που συνοδεύει τον Επιτάφιο, δεν ακούει παρά μια γενική βαβούρα διανθισμένη με γελάκια από όλες τις κατευθύνσεις, η οποία ελάχιστη σχέση έχει με το πένθιμο γεγονός που βρίσκεται σε εξέλιξη την ίδια ώρα.

Παράξενες παραδόσεις της Μεγάλης Παρασκευής απ' όλον τον κόσμο

Στην Ελλάδα, όπως και στις περισσότερες χριστιανικές χώρες, οι παραδόσεις της Μεγάλης Παρασκευής έχουν κατά βάση μια έντονα θρησκευτική χροιά. Είναι ημέρα νηστείας και συμμετοχής των πιστών στη Θεία Λειτουργία, εκδήλωση συμμετοχής στο πένθος για το θάνατο του Ιησού λίγο πριν τον πανηγυρισμό της Ανάστασής Του. Για παράδειγμα στην Πολωνία, πολλοί συνηθίζουν να καλύπτουν τους καθρέφτες των σπιτιών τους μ’ ένα μαύρο πέπλο σε ένδειξη πένθους για το θάνατο του Χριστού. Ωστόσο, σε ορισμένες χώρες υπάρχουν και κάποιες παραδόσεις – ή συνήθειες αν προτιμάτε – ειδικά για τη μέρα αυτή, που σχετίζονται με δεισιδαιμονίες ή είναι απλά ανεξήγητες.

Τι συνέβη το Πάσχα του 1847, όταν ο αντισημιτισμός των Αθηναίων χτύπησε κόκκινο και γράφτηκε μια μαύρη σελίδα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας (υπόθεση Πασίφικο)

Την άνοιξη του 1847, η οικονομική κατάσταση του ελληνικού κράτους δεν ήταν ιδιαίτερα ανθηρή και η κυβέρνηση Κωλέττη διερευνούσε την προοπτική σύναψης ενός εξωτερικού δανείου. Με σκοπό τη διεξαγωγή σχετικών διαπραγματεύσεων, άλλωστε, το Μάρτιο του 1847 βρέθηκε στην Αθήνα ο Γάλλος τραπεζίτης Ιάκωβος Μάγερ Ρότσιλντ. Κατά σύμπτωση, η επίσκεψη του Ρότσιλντ στην Αθήνα συνέπεσε με τον εορτασμό του Ορθόδοξου Πάσχα (23 Μαρτίου/4 Απριλίου 1847). Αυτή η σύμπτωση θα οδηγούσε σε μια μαύρη σελίδα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, ένα πρωτοφανές ξέσπασμα αντισημιτισμού, οι παρενέργειες του οποίου θα διαρκούσαν πολλά χρόνια και θα οδηγούσαν ακόμη και στο ναυτικό αποκλεισμό της χώρας.

Γιατί στην Ουρουγουάη δεν γιορτάζουν τη Μεγάλη Εβδομάδα, αλλά την Εβδομάδα Τουρισμού

Γενικά, είναι παραδεκτό ότι η επιρροή της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας στις χώρες της Λατινικής Αμερικής είναι πάρα πολύ μεγάλη, σαφώς μεγαλύτερη από ό,τι στα ευρωπαϊκά κράτη ή όπου αλλού στον πλανήτη. Ωστόσο, κάθε κανόνας έχει και την εξαίρεσή του, που στην περίπτωση της Λατινικής Αμερικής ονομάζεται Ουρουγουάη. Η μικρή αυτή χώρα, την ύπαρξη της οποίας οι περισσότεροι Έλληνες έμαθαν χάρη στις τηλεοπτικές "Σαβατογεννημένες", είναι το πιο "λαϊκό" κράτος του δυτικού κόσμου, σε σύγκριση με το οποίο ακόμη και η Γαλλία μοιάζει κάπως συντηρητική στα θέματα χωρισμού κράτους και εκκλησίας.

Γιατί το 1918 ο αρχιεπίσκοπος Αθηνών απαγόρευσε την προβολή ταινίας με θέμα την ζωή του Ιησού! [Plus λινκ για να δείτε την ταινία]

Τον Απρίλιο του 1918, ο κινηματογράφος Αττικόν διαφήμιζε "το μεγαλείτερον κοσμοϊστορικόν γεγονός από κτίσεως κόσμου", που θα συγκινούσε "ολόκληρον την κοινωνίαν" υπονοώντας την ιταλική ταινία "Christus" του Τζούλιο Ανταμόρο (παραγωγή 1916) με θέμα την ζωή του Ιησού. Η πρεμιέρα είχε προγραμματιστεί να δοθεί στις 9 Απριλίου, επτά ημέρες πριν την έναρξη της Μεγάλης Εβδομάδας. Όμως η πρεμιέρα δεν δόθηκε ποτέ. Στην αρχή υπήρχαν αναβολές μέχρι που εκδόθηκε απαγορευτικό, όχι από κάποια επιτροπή λογοκρισίας, αλλά από τον αρχιεπίσκοπο, ο οποίος φαίνεται ότι εκείνη την εποχή είχε λόγο ακόμη και για τις ταινίες που θα πρόβαλλαν οι κινηματογραφικές αίθουσες. 

Το "τετέλεσται" του Ιησού πάνω στο σταυρό κατά τον ποιητή Παναγιώτη Σούτσο

Εισηγητής της σχολής του Ρομαντισμού στην Ελλάδα, ο Παναγιώτης Σούτσος (1806-1868) άφησε τελικά ένα πολύ μικρό αποτύπωμα στην ελληνική ποίηση με έργα σε μεγάλο βαθμό απλοϊκά, ηθικοθρησκευτικού και ιστορικού περιεχομένου, αλλά και χαμένα σε μια οπισθοδρομική καθαρεύουσα, που δεν μπορούσε να εκφράσει τη δυναμική της ελληνικής κοινωνίας της εποχής του, αλλά και των επόμενων γενεών, του έλειπαν δηλαδή τα στοιχεία που καθιστούν έναν ποιητική "εθνικό" υπό την ευρεία έννοια του όρου, όπως π.χ. ο Σολωμός, ο Παλαμάς, ο Σεφέρης, ο Ελύτης κ.ά. Η παράθεση εδώ αποσπάσματος από το έργο του "Μεσσίας", μια διαλογική ποιητική σύνθεση που εκδόθηκε το 1839, γίνεται όχι γιατί διαθέτει ενδεχόμενες ποιητικές αρετές (που δεν τις διαθέτει), αλλά ως μια σπάνια προσπάθεια Έλληνα ποιητή να περιγράψει το θείο δράμα με αφηγηματικό τρόπο. Στο παρακάτω απόσπασμα περιγράφονται οι τελευταίες ώρες του Ιησού πάνω στο σταυρό, όπως φέρονται να τις περιγράφουν οι παρόντες μαθητές. 

Πώς θα ετοιμάσετε τορίγιας, το πασχαλινό γλύκισμα των Ισπανών.

www.thelocal.es

Για ένα πασχαλινό δείπνο με εξωελλαδικές, πλην όμως μεσογειακές επιρροές, μια ενδιαφέρουσα, εναλλακτική ιδέα θα ήταν να προσθέσετε στο γιορτινό μενού το κατεξοχήν πασχαλινό γλύκισμα των Ισπανών, τις τορίγιας. Οι τορίγιας δεν έχουν την παραμικρή σχέση με τις μεξικάνικες τορτίγιας, αλλά θυμίζουν αρκετά το "γαλλικό τοστ" - ή τις ελληνικές αβγόφετες - όμως υπάρχουν και αρκετές διαφορές, που κάνουν... τη διαφορά στη γεύση. Η παρακάτω συνταγή είναι μιας Ολλανδής food blogger που ζει στην Ισπανία και ονομάζεται Anneke Kooijmans.

Το ανατρεπτικό πασχαλινό διήγημα του Ντοστογιέφσκι, όπου ο διάβολος διδάσκει σ' έναν παπά την ταπεινοφροσύνη

Ο Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι συνδύαζε μια βαθιά πίστη στην ουσία της χριστιανικής πίστης με την αμφισβήτηση κάθε εξουσίας, όπως ήταν και η εκκλησία. Για παράδειγμα, τα χρόνια της εξορίας του στη Σιβηρία έγραφε από τη μια ότι ήταν "τέκνο της απιστίας και της αμφιβολίας μέχρι τώρα και είμαι σίγουρος ότι θα παραμείνω έτσι μέχρι τον τάφο", όμως παράλληλα διακήρυττε πως "ακόμη κι αν κάποιος μου αποδείκνυε ότι η αλήθεια βρίσκεται μακριά από το Χριστό, θα επέλεγα να παραμείνω με τον Χριστό παρά με την αλήθεια". Στα χρόνια αυτής της φυλακής, εξόριστος στη Σιβηρία, ο Ντοστογιέφσκι έγραψε μεταξύ άλλων και την παρακάτω πασχαλινή ιστορία, ένα διήγημα λάβρο κατά των φαρισαϊσμών από εκπροσώπους της χριστιανικής θρησκείας, που δεν αντιλαμβάνονται την ουσία τς πίστης που διακηρύττουν.

68 χρόνια πριν τους Μπρέζνιεφ και Χόνεκερ, το παθιασμένο φιλί ενός εύζωνα κι ενός Κρητικού έγινε ανάρπαστο [εικόνα]

Το πιο θρυλικό φιλί, που αντάλλαξαν δυο άνδρες στο στόμα, ήταν αυτό του σοβιετικού ηγέτη Λεονίντ Μπρέζνιεφ με τον Έρικ Χόνεκερ το 1979, κατά την επίσκεψη του πρώτου στην τότε Ανατολική Γερμανία, ηγέτης της οποίας ήταν ο Χόνεκερ. Το φιλί σατιρίστηκε πάρα πολύ από τις δυτικές εφημερίδες την εποχή εκείνη, ενώ εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς σε κάθε είδους αφιέρωμα στο πρώην κομμουνιστικό μπλοκ της ανατολικής Ευρώπης. 

Ο παραδοσιακός εορτασμός του Πάσχα στο Καστελόριζο: Το έθιμο της "τέντας".

Το ακριτικό Καστελόριζο είναι δημοφιλής προορισμός για το Πάσχα, ειδικά όταν αυτό πέφτει αργά και ο καιρός είναι πιο ζεστός. Δεν έχω πάει ποτέ και δεν ξέρω από πρώτο χέρι ποια έθιμα διατηρούνται μέχρι σήμερα, έχει ενδιαφέρον όμως να γνωρίσουμε καλύτερα πώς ήταν - είναι - ο παραδοσιακός εορτασμός του Πάσχα στο νησί, όπου οι γιορτές διαρκούν τρεις ημέρες.

Πασχαλινά έθιμα made in Ιταλία

Οι γείτονες Ιταλοί θεωρούν εξίσου πολύ σημαντική γιορτή το Πάσχα, όμως τα έθιμα τους διαφέρουν αρκετά από τα ελληνικά και ο λόγος δεν είναι οπωσδήποτε η διαφορά στο θρησκευτικό δόγμα. Συνήθως αυτά αφορούν τις πομπές τις Μεγάλης Παρασκευής, αλλά και κάποιες τοπικές γιορτές κατά την πρώτη και τη δεύτερη μέρα του Πάσχα. Μιας και συνήθως το ρωμαιοκαθολικό και το ορθόδοξο Πάσχα δεν συμπίπτουν, γιατί να μην προγραμματίσετε - του χρόνου ας πούμε ή οποιαδήποτε άλλη χρονιά - μια μικρή εκδρομούλα στη γειτονική χώρα, για να ζήσετε από κοντά τι θα πει ιταλικό Πάσχα.

Οι πρώτοι Έλληνες μετανάστες στην Πρετόρια της Νοτίου Αφρικής γιορτάζουν το Πάσχα του 1910 [φωτογραφία]

Η φωτογραφία έχει μεγάλη ιστορική αξία, καθώς οι 22 άνθρωποι που ποζάρουν στο φωτογραφικό φακό (εκ των οποίων μόλις μία γυναίκα και ένα μωρό), ήταν ορισμένοι από τους πρώτους Έλληνες μετανάστες, που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή της Πρετόρια της Νοτίου Αφρικής. 

Η απορία της ημέρας (19.04.2014)

Τι είναι πιο πιθανό; Να προκριθεί η εθνική Ελλάδας στον τελικό του Μουντιάλ της Βραζιλίας ή το Mega να προβάλλει οποιαδήποτε άλλη ταινία εκτός από τους "Άθλιους" (με τον Λίαμ Νίσον) το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής του χρόνου;  Μη βιαστείτε να δώσετε απάντηση...

Πώς γιορτάζουν το Πάσχα οι Γερμανοί;

Είτε σκοπεύετε να πάτε στη Γερμανία για τις πασχαλινές σας διακοπές είτε απλά έχετε την περιέργεια να μάθετε πόσο διαφέρουν τα πασχαλινά έθιμα στη βόρεια αυτή ευρωπαϊκή χώρα, το αφιέρωμα αυτό θα σας δώσει μια γενική ιδέα για το πώς γιορτάζουν το Πάσχα οι Γερμανοί ή έστω όσοι τηρούν πιστά τις παραδόσεις. Υπάρχουν κάποιες ομοιότητες, όπως το πασχαλινό αρνί ή τα βαμμένα αβγά, όμως πολύ περισσότερες είναι οι διαφορές.

Η συνταγή για παραδοσιακή, πασχαλιάτικη πίτσα από την Ιταλία

Σου αρέσει η πίτσα τόσο πολύ, ώστε δεν θέλεις με τίποτα να την αποχωριστείς ακόμη κι από το πασχαλινό τραπέζι, αλλά την ίδια στιγμή αισθάνεσαι ενοχές ότι θα πας κόντρα στην παράδοση; Σύμφωνα με την ιστοσελίδα easterbunnys.net, ένα παραδοσιακό, πασχαλινό πιάτο σε πολλά μέρη της Ιταλίας είναι η πίτσα με προσούτο. Χωρίς ενοχές, λοιπόν, δίπλα στο αρνάκι σούβλας και το κοκορέτσι, μπορείς να προσθέσεις και μια νότα ιταλικής παράδοσης υπό τη μορφή πίτσας. Αυτή είναι η συνταγή.

Το ανατρεπτικό ποίημα του Σουρή για την Ανάσταση: Βρικόλακες, οι ερωτευμένες Μυροφόρες και το γλέντι του Ιησού με τη Μαρία Μαγδαληνή

Ο Σουρής είναι σήμερα ένας αρκετά παρεξηγημένος ποιητής, με θαυμαστές κυρίως μεταξύ των ανθρώπων μεγαλύτερης ηλικίας ή με συντηρητικές απόψεις. Κι όμως, ο Σουρής υπήρξε ιδιαίτερα σαρωτικός στο ποιητικό του έργο, χωρίς να σταματά μπροστά σε ιερά και όσια, σατιρίζοντας με μοναδικό τρόπο ακόμη και την Ανάσταση του Ιησού. Φαντάζεστε κάποιον σημερινό ποιητή να τολμούσε να γράψει για... βρικόλακες που βρήκαν την ευκαιρία να βγουν από τους τάφους τους με την ευκαιρία της Ανάστασης του Ιησού; Ή μήπως δεν θα έβγαινε η Ιερά Σύνοδος ν' αποδοκιμάσει όποιον θα τολμούσε να γράψει στους στίχους του ότι μετά την Ανάστασή του ο Χριστός πήγε στον μπαρμπέρη, ότι έβαζε κάτω όλους τους άντρες και ήταν ερωτευμένες μαζί του οι γυναίκες, ότι έπιασε τη Μαρία Μαγδαληνή από το μπράτσο και μέθυσε μαζί μ' αυτήν και μ' άλλες μυροφόρες σπάζοντας πιάτα και τραγουδώντας μαζί τους, ενώ οι άγγελοι έπαιζαν κλαρίνα; Κι όμως, ο Σουρής τα έγραψε αυτά και δημοσιεύτηκαν στη σατιρική εφημερίδα ΜΗ ΧΑΝΕΣΑΙ στις 28 Μαρτίου 1882. Πραγματικά, είναι ένα ποίημα, αληθινή απόλαυση. 

Το ελληνικό Πάσχα μέσα από την πένα του Γεώργιου Σουρή

Ένα εξαιρετικό, δροσερό, πασχαλινό ποίημα του Γεώργιου Σουρή δημοσιεύτηκε στη εφημερίδα ΑΣΜΟΔΑΙΟΣ στις 8 Απριλίου 1884. Το ποίημα δεν είναι ακριβώς σατιρικό, αλλά περιγράφει την καθημερινότητα μέσα από πασχαλινές εικόνες, που σχετίζονται με τη χαρά της άνοιξης, τα έθιμα των ημερών και τα ερωτικά σκιρτήματα, ενώ δεν λείπει και μια αιχμηρή, καυστική αναφορά/σχόλιο στους "πεθαμένους" λαούς, που ξυπνούν σιγά-σιγά. Είναι ένα ποίημα με αρκετά διαχρονικά στοιχεία, που διαβάζεται άνετα ακόμη και σήμερα, ενώ ήταν γραμμένο σε εξαιρετικά απλή γλώσσα - οι ελάχιστες παρεμβάσεις που έγιναν αφορούσαν δυο-τρία ορθογραφικά στοιχεία. 

Τι καιρό θα κάνει το Πάσχα; Αυτές είναι οι (πολύ) πρώτες μετεωρολογικές προβλέψεις!

Ας κάνουμε ένα πείραμα. Σήμερα το ημερολόγιο γράφει 18 Μαρτίου, δηλαδή είμαστε 33 ημέρες (ή κάτι λιγότερο από 5 εβδομάδες) πριν από το Πάσχα, που φέτος θα γιορταστεί στις 20 Απριλίου. Λογικά, το διάστημα που μεσολαβεί είναι πάρα πολύ μεγάλο, ώστε να μπορεί κανείς να κάνει μια ασφαλή πρόβλεψη για τις καιρικές συνθήκες που θα επικρατούν τότε στην Ελλάδα. Άλλωστε, την άνοιξη ο καιρός είναι πιο ευμετάβλητος από ποτέ με πολλές ανατροπές. Υπάρχουν όμως κι ορισμένοι, όπως η γνωστή σελίδα μετεωρολογικών προβλέψεων Accuweather.com, που εμπιστεύεται διάφορα μοντέλα μακροπρόθεσμων προβλέψεων και ήδη από σήμερα αναφέρει πρόγνωση για τον καιρό της... πρωτομαγιάς.