15 Μαΐου 2015

Το "γκρέμισμα των τειχών" στην Αθήνα για τους Έλληνες νικητές σε διεθνή μουσικό διαγωνισμό το Μάιο του 1910

Όλοι θυμόμαστε πώς το Μάιο του 2005 όλη η Ελλάδα πανηγύρισε τη νίκη της Έλενας Παπαρίζου στο διαγωνισμό τραγουδιού της Γιουροβίζιον. Ήταν περασμένες 1 τα ξημερώματα (βέβαια βόλευε και η μέρα, αφού ήταν ξημερώματα Κυριακής), όταν πολλοί βγήκαν στην πλατεία Συντάγματος ή στο Λευκό Πύργο, ενώ χιλιάδες υποδέχθηκαν την νικήτρια κατά την επιστροφή της από το Κίεβο. Κάποιοι τότε μίλησαν για σύμπτωμα των καιρών και για απόδειξη κυριαρχίας του lifestyle στην ζωή μας. Αναφέρεται ακόμη και σήμερα, την περίοδο της οικονομικής κρίσης, ως ένα παράδειγμα υποτιθέμενης αλλοτρίωσης του πληθυσμού, που δήθεν παρασύρθηκε από τη γοητεία των στρας και πανηγύριζε για ανούσιες νίκες. Αν ανατρέξουμε στο βάθος του χρόνου, θα εντοπίσουμε παρόμοιους πανηγυρισμούς (όχι με κόρνες, αφού τότε τα αυτοκίνητα ήταν ελάχιστα, ούτε με συγκεντρώσεις στα αεροδρόμια, αφού τότε δεν υπήρχαν καν αεροπλάνα στην Ελλάδα) με αφορμή τη νίκη της αθηναϊκής μαντολινάτας σε διεθνή μουσικό διαγωνισμό το Μάιο του 1910 - 95 ολόκληρα χρόνια πριν τη νίκη της Έλενας.

Ο αγώνας ταχύτητας μεταξύ τρένου και αεροπλάνου το 1910, αποτυπωμένος σε φωτογραφία της εποχής

Σήμερα θα φάνταζε αστεία κάθε πρόταση αγώνα ταχύτητας μεταξύ ενός τρένου (ακόμη και του πιο γρήγορου στον κόσμο) μ' ένα αεροπλάνο. Το πρώτο θα φάει τη σκόνη του δεύτερου από το πρώτο ακόμη δευτερόλεπτο, πριν καν το αεροπλάνο απογειωθεί. Φυσικά, το πολύ μακρινό 1910, όταν ακόμη η εφεύρεση των αδερφών Ράιτ βρισκόταν σε νηπιακή ηλικία, μια τέτοια αναμέτρηση αποτελούσε μια πρώτης τάξεως πρόκληση, που θα επιβεβαίωνε ή θα διέψευδε τη δυναμική του νέου μεταφορικού μέσου. 

13 Μαΐου 2015

Οι άνθρωποι του ελληνικού κινηματογράφου ενδιαφέρονται άραγε για την πραγματική ιστορία της τέχνης που υπηρετούν στη χώρα μας - ή μήπως όχι; (Η μαρτυρία ενός ερευνητή)


Το 2014 τιμήθηκαν τα 100 χρόνια ελληνικού κινηματογράφου, καθώς συμπληρώθηκε ένας αιώνας από τα γυρίσματα της πρώτης ταινίας μεγάλου μήκους, μια κινηματογραφική διασκευή της "Γκόλφως". Πραγματοποιήθηκαν κάποιες εκδηλώσεις, ενώ γράφτηκαν και άρθρα στις εφημερίδες. Αρκετοί ανέτρεξαν είτε στο ίντερνετ είτε στα - όχι και λίγα - βιβλία, που ήδη κυκλοφορούν στο εμπόριο ή βρίσκονται στα ράφια των δημοτικών βιβλιοθηκών, ώστε να μάθουν περισσότερα για την ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου, πώς αυτός ξεκίνησε και πώς διαμορφώθηκε τα πρώτα χρόνια της πορείας του. Μόνο που οι πληροφορίες που προσφέρουν τα βιβλία αυτά είναι ελλιπείς, προϊόν υποτυπώδους έρευνας, που πραγματοποιήθηκε πριν από αρκετές δεκαετίες και αναπαράγεται σχεδόν μηχανικά απ' όλους τους ερευνητές.

Οι κυριότερες απορίες των Ελλήνων που γκουγκλάρουν.

Ποιος; Πού; Πώς; Πότε; Τι; Γιατί; Είναι οι έξι ερωτηματικές αντωνυμίες που αγαπούν οι... φιλομαθείς (εντός και εκτός εισαγωγικών). Κι όταν οι απαντήσεις είναι δυσεύρετες στην κανονική ζωή, έρχεται η ώρα του γκουκλαρίσματος. Η δημοφιλέστερη μηχανή αναζήτησης του ίντερνετ προσπαθεί να μαντέψει τι θα γράψει ο κάθε φιλομαθής ιντερνετάκιας που καραδοκεί ανά πάσα στιγμή και εμφανίζει τις συχνότερες φράσεις των χρηστών της. Κάπως έτσι, μπορούμε να μπούμε στο μυαλό του μέσου "δικτυωμένου" Έλληνα και να μάθουμε τις βασικές του απορίες, όπως τις έχει καταγράψει η Google το Μάιο του 2015.

9 Μαΐου 2015

7 τηλεοπτικές μανάδες που έγραψαν ιστορία

Οι τηλεοπτικές μανάδες έχουν γράψει ιστορία. Άλλες γιατί μας θύμιζαν υπερβολικά πολύ τις δικές μας μανάδες, αλλά γιατί θα θέλαμε να ήταν γνωστές μας (π.χ. η θεία που όλοι θα χαίρονταν να έχουν) και άλλες γιατί δεν θα θέλαμε ούτε γι' αστείο να τις είχαμε δίπλα μας. Τις θυμάστε; Έχετε να προτείνετε κάποια άλλη;

7 Μαΐου 2015

Ο Λέων Τολστόι για τη μητέρα του

Ο Λέων Τολστόι υπήρξε - είναι! - ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς όλων των εποχών χάρη στην επιβλητική δύναμη της γραφής του - ένα σπάνιο προσόν, που ξεχωρίζει ακριβώς τον διαχρονικό από τον ευπώλητο. Το παρακάτω, σύντομο κείμενο περιλαμβάνει αναμνήσεις των παιδικών του χρόνων σε σχέση με την αγαπημένη του μητέρα. Πιθανότατα περιλαμβανόταν στο αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα "Τα παιδικά χρόνια", που έγραψε το 1852 σε ηλικία 24 ετών, πολύ πριν γράψει τα μεγάλα του αριστουργήματα, όπως ο "Πόλεμος και Ειρήνη", η "Άννα Καρένινα", η "Ανάσταση" κλπ. (Η πηγή μου, ένα παλιό ελληνικό περιοδικό, δεν βοηθάει στο να επιβεβαιώσω ότι όντως αποτελεί απόσπασμα από τα "Παιδικά χρόνια"). Με αφορμή τη γιορτή της μητέρας, είναι πολύ ωραίο να αισθανθούμε μέσα από τις λίγες αυτές γραμμές το μοναδικό δεσμό της μητέρας και του μικρού παιδιού.

6 Μαΐου 2015

Οι καλύτερες χώρες για να ζει μια μητέρα και ν' αναθρέψει το παιδί της: 2015 edition. Η Ελλάδα μεταξύ των 20 καλύτερων χωρών


Όπως κάθε χρόνο, ο ανεξάρτητος, μη κερδοσκοπικός, φιλανθρωπικός οργανισμός "Save The Children" δημοσίευσε έναν κατάλογο κατάταξης των κρατών αναφορικά με το πόσο φιλικά είναι για να ζήσει σε αυτά μια μητέρα σήμερα. Πρακτικά, η κατάταξη προκύπτει από το συνδυασμό πέντε κριτηρίων: ο κίνδυνος μιας μητέρας να χάσει την ζωή της, το ποσοστό θνησιμότητας παιδιών μέχρι 5 ετών, τα (σύμφωνα με το νόμο προσδιοριζόμενα) χρόνια εκπαίδευσης των παιδιών, το ετήσιο εισόδημα και το ποσοστό συμμετοχής των γυναικών στη διακυβέρνηση της χώρας. 

4 Μαΐου 2015

Τραγούδια που ερμηνεύθηκαν από λάθος φωνές σε πρώτη εκτέλεση


Υπάρχουν κάποια τραγούδια, που πραγματικά ξεφεύγουν από τα στενά πλαίσια της λέξης "τραγούδι" και εξελίσσονται σε πολιτιστική κληρονομιά. Αυτά είναι κτήμα όλων μας και όλοι έχουν δικαίωμα να τα ερμηνεύουν χωρίς να κοντοστεκόμαστε αχρείαστα στο αν η επανεκτέλεση είναι ανώτερη ή κατώτερη της πρώτης. Μια τέτοια κουτσομπολίστικη προσέγγιση της μουσικής μας ιστορίας είναι τόσο ανόητη, όσο ανόητη θα ήταν η απαγόρευση επανεκτέλεσης μιας τραγωδίας ή ενός σπουδαίου θεατρικού έργου, επειδή θα υπάρχει κάποιο μέτρο σύγκρισης.

30 Απριλίου 2015

Ένα γλυκό ποίημα του Γεώργιου Δροσίνη για τη γιορτή της μητέρας, που μοιάζει με... πρωτομαγιά!


"Κατά παράκληση μικρών του φίλων", όπως ο ίδιος σημείωνε, ο Γεώργιος Δροσίνης έγραψε ένα ποίημα για τη γιορτή της μητέρας, το οποίο δημοσιεύτηκε στο παιδικό περιοδικό Η Διάπλασις των Παίδων το Δεκέμβριο του 1880. Δεν γνωρίζω αν ήταν η πρώτη δημοσίευση του ποιήματος, πάντως σίγουρα αυτό δεν αναφερόταν στη γιορτή της μητέρας, όπως τη γνωρίζουμε σήμερα, αλλά γενικά σε μια οποιαδήποτε γιορτή μιας οποιασδήποτε μητέρας, την οποία παρομοίαζε με τη γιορτή της πρωτομαγιάς. Αφού οι μανάδες συχνά αποκαλούν "λουλούδια" τα παιδιά τους, με ποια άλλη γιορτή θα μπορούσε να παρομοιαστεί η γιορτή της μητέρας, παρά με εκείνη της πρωτομαγιάς, όταν φοράει τα καλά της και γιορτάζει η μαμά άνοιξη. 

29 Απριλίου 2015

Οι Σαουδάραβες θέλουν να αποδείξουν ότι είναι μοντέρνοι και κουλ. [βίντεο]

Η Σαουδική Αραβία θεωρείται ένα από τα πιο οπισθοδρομικά κράτη στον πλανήτη. Η χώρα κυβερνάται υπό καθεστώς απόλυτης μοναρχίας από τον οίκο των Σαούντ (στους οποίους οφείλεται και η ονομασία της), ενώ είναι γνωστή η κοινωνική περιθωριοποίηση των γυναικών, οι οποίες δεν έχουν δικαίωμα ούτε καν να οδηγήσουν αυτοκίνητο. Όποια συλληφθεί να οδηγεί, τιμωρείται αυστηρά με μαστίγιο. Και ας μην αναφερθούμε στα ανύπαρκτα δικαιώματα άλλων κοινωνικών μειονοτήτων, οι οποίες θεωρούνται... ως εξωγήινες για τις σαουδαραβικές αρχές.