Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ομιλίες. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ομιλίες. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

30 Σεπτεμβρίου 2023

Το εγκώμιο του Λάμπρου Κωνσταντάρα για την Αλίκη Βουγιουκλάκη

Τον Οκτώβριο του 1962 η Αλίκη Βουγιουκλάκη επιχείρησε μια στροφή στην καριέρα της ανεβάζοντας στο θεατρικό σανίδι το κλασικό ιστορικό έργο του Τζορτζ Μπέρναρντ Σο «Καίσαρ και Κλεοπάτρα». Παρά τις θετικές κριτικές και τη μεγάλη διαφημιστική προβολή σε Ελλάδα και εξωτερικό –φωτογραφίες της Αλίκης ως Κλεοπάτρα δημοσιεύτηκαν σε ξένες εφημερίδες, ενώ διασώζεται και ένα βίντεο από την εμφάνισή της στη γαλλική τηλεόραση να ερμηνεύει  ένα τραγούδι της παράστασης (με λίγη πρόζα στα γαλλικά) στα πλαίσια αφιερώματος για το Μάνο Χατζηδάκη– το έργο τελικά δε σημείωσε την αναμενόμενη εισπρακτική επιτυχία και κατέβηκε πρόωρα, για να το διαδεχθεί μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της ηθοποιού, τα «Χτυποκάρδια στο Θρανίο» με την υπογραφή του Αλέκου Σακελάριου.

Στις 17 Απριλίου 1963 τα «Χτυποκάρδια» συμπλήρωσαν 200 παραστάσεις και το γιόρτασαν δεόντως βάσει μια παλιάς παράδοσης που ήθελε τους θιάσους να γιορτάζουν οι θίασοι τη συμπλήρωση των 100, 200 κ.ο.κ. παραστάσεων.

Ο κανόνας έλεγε ότι πριν την έναρξη της παράστασης, ηθοποιοί άλλων θιάσων προλόγιζαν το έργο και τους συντελεστές του με τα πλέον επαινετικά σχόλια. Για τη διακοσιοστή παράσταση του «Χτυποκάρδια στο θρανίο», το ρόλο αυτό ανέλαβαν οι Βασίλης Μεσολογγίτης και Λάμπρος Κωνσταντάρας, οι οποίοι λίγες μέρες νωρίτερα είχαν κονταροχτυπηθεί στις αρχαιρεσίες για την προεδρία του ΣΕΗ.

Ο πρώτος περιορίστηκε σε μια σύντομη αναφορά στην ιστορία του θεάτρου «Ρεξ» («Κοτοπούλη») και στη σημασία της επιτυχίας στο θέατρο. Από την άλλη ο Λάμπρος Κωνσταντάρας που προερχόταν από μια επίσης πολύ μεγάλη θεατρική επιτυχία την ίδια σεζόν (τις «Κρατικές υποθέσεις» με συμπρωταγωνίστρια την Τζένη Καρέζη στο θέατρο «Διονύσια») αφιέρωσε το μεγαλύτερο μέρος του λόγου πλέκοντας το εγκώμιο της Αλίκης, τον κινηματογραφικό μπαμπά της οποίας είχε υποδυθεί αρκετές φορές στο παρελθόν και μετά από λίγες εβδομάδες θα τον υποδυόταν για ακόμη μια φορά στην κινηματογραφική πλέον μεταφορά του θεατρικού.

Πρόκειται για ένα σπάνιο, εξαιρετικά γενναιόδωρο δημόσιο έπαινο από ηθοποιό σε ηθοποιό, ο οποίος αναδημοσιεύτηκε στον τύπο της εποχής. Απολαύστε τον:

«Διακόσιες παραστάσεις ενός έργου από τον ίδιο θίασο και στην ίδια θεατρική περίοδο είναι, βέβαια, κάτι πολύ δύσκολο, αλλά όχι και μοναδικό στα θεατρικά μας χρονικά των τελευταίων χρόνων. Υπήρξαν και άλλα έργα που ηυτύχησαν να πραγματοποιήσουν διακόσιες παραστάσεις. Αλλά διακόσιες παραστάσεις στο Θέατρον Κοτοπούλη ισοδυναμούν με διπλάσιες σε άλλα θέατρα και λόγω αριθμού θέσεων και, προ πάντων, λόγω του υπερτιμημένου εισιτηρίου που καθόρισε εφέτος. Δεν νομίζω λοιπόν ότι είμαι μακριά από την αλήθεια, όταν υπολογίζω ότι τα «Χτυποκάρδια στο θρανίο» με τη σημερινή 200στή τους παράσταση αποσπούν το ρεκόρ επιτυχίας της εφετινής χειμερινής σεζόν. Αλλά η επιτυχία του έργου που θα παρακολουθήσετε απόψε, δεν είναι μόνον μια επιτυχία εμπορική. Είναι προ πάντων μια επιτυχία καλλιτεχνική της Αλίκης και του θιάσου της. Η νεαρότερη θιασάρχης του ελληνικού θεάτρου εκέρδισε τη μάχη που έδωσε. Με την διαίσθησή της και την αντίληψή της ανεπλήρωσε την έλλειψη πείρας στο θιασαρχικό τομέα, που αντίκρυζε για πρώτη φορά. Και το επίτευγμά της, για όλους εμάς που κάτι ξέρουμε από τα βάσανα, τις αντιδράσεις, τα εμπόδια και τις περίπλοκες συνθήκες που αντιμετωπίζει σήμερα ένας θιασάρχης στην Αθήνα, το επίτευγμα –λέγω– της Αλίκης υπήρξε εκπληκτικό. Είναι ένα προνομιούχο πλάσμα η Αλίκη, προικισμένο με τόλμη, με αυτοπεποίθηση, με απίστευτη φιλοπονία και απέραντο σεβασμό στη δουλειά της και στο κοινό. Πέρα όμως απ’ αυτά έχει και το κοκαλάκι της νυχτερίδας. Κρατάει στα χέρια της ένα μαγικό ραβδί που ό,τι εγγίζει το μεταβάλλει σε χρυσοφόρο ποταμό στον κινηματογράφο και στο θέατρο, όπου κατορθώνει να διατηρεί αμείωτη τη δημοφιλία της. Προ παντός εγώ χαίρομαι διπλά τις επιτυχίες της και σαν συνάδελφος και σαν... πατέρας. Σε πόσες ταινίες δεν ήταν κόρη μου... Αλλά, δυστυχώς, είμαι ένας πατέρας θετός και εφήμερος. Αλλιώς μια τέτοια κόρη θα είχε λύσει για καλά το οικονομικό μου πρόβλημα!... Ασχέτως όμως αυτού, όσες φορές συνεργασθήκαμε μου δόθηκε η ευκαιρία να εκτιμήσω βαθύτατα την ευσυνειδησία της, το κουράγιο της, την υποδειγματική επαγγελματική πειθαρχία της και το σέβας προς τους συναδέλφους της. Ζητώ συγγνώμη αν, σε μια πανηγυρική παράσταση, κάνω το πορτρέτο της πρωταγωνίστριας και αποσιωπώ τους άλλους παράγοντας της επιτυχίας του έργου, τους άλλους ηθοποιούς του θιάσου, τον συγγραφέα, τον σκηνογράφο. Αλλά τι τα θέλετε, το φαινόμενο Αλίκη σαν πρωτεργάτρια της επιτυχίας δικαιούται αυτής της διακρίσεως. Δεν υποτιμώ καθόλου τη θετική συμβολή των άλλων. Αλλά είναι φυσικό, αφού ο χρόνος της ομιλίας μου είναι περιορισμένος, να εκμεταλλευθώ την περίσταση και να εκθειάσω την... κόρη μου. Όποιος δεν παινέσει το σπίτι του, πέφτει και τον πλακώνει. Μαζί, όμως, με τους επαίνους μου για ό,τι έχει προσφέρει στο κοινό που την περιβάλλει με τόση στοργική αγάπη, θέλω να της ευχηθώ από την καρδιά μου να έχει στο μέλλον αλλεπάλληλες και μεγάλες επιτυχίες στην καλπάζουσα κινηματογραφική, θεατρική και θιασαρχική σταδιοδρομία της.»

____________________

* Για όσους δεν το γνωρίζουν, οι μόνοι από τους βασικούς ηθοποιούς που συμμετείχαν και στα θεατρικά και στα κινηματογραφικά «Χτυποκάρδια» πέραν της Βουγιουκλάκη, ήταν ο Διονύσης Παπαγιαννόπουλος στο ρόλο του καθηγητή ελληνικών και ο Γιώργος Κωνσταντίνου ως ο προγυμναστής της Λίζας Πετροβασίλη. Η Τζόλυ Γαρμπή υποδυόταν στο θεατρικό τη μητέρα της Λίζας (ενώ στην ταινία έπαιζε την υπηρέτρια), ο Τζαβάλας Καρούσος τον πατέρα της, ενώ το γιατρό με τους γκρίζους κροτάφους που έκλεψαν την καρδιά της νεαρής μαθήτριας, υποδύθηκε στο σανίδι ο Γιώργος Πάντζας, που ευτυχώς αντικαταστάθηκε στην ταινία από το Δημήτρη Παπαμιχαήλ.

Εξάλλου τα τραγούδια και η μουσική της θεατρικής παράστασης έφεραν την υπογραφή του Μίμη Πλέσσα, ο οποίος μάλιστα –εν όψει της κινηματογραφικής διασκευής και στη συνέχεια της προβολής της ταινίας–  φρόντισε να υπενθυμίσει μέσω του τύπου ότι ο ίδιος δεν είχε δώσει την άδεια για την κινηματογράφηση του έργου, επιφυλασσόμενος για την υπεράσπιση των πνευματικών του δικαιωμάτων διά της δικαστικής οδού –κάτι που τελικά δεν χρειάστηκε, αφού τη μουσική της ταινίας συνέθεσε ο Μάνος Χατζιδάκις. Για όποιον ενδιαφέρεται, τα αυθεντικά τραγούδια της θεατρικής παράστασης με την υπογραφή Πλέσσα («Τικ τακ», «Το τουίστ της μπλε ποδιάς», «Όταν είμαι κοντά σου», «Τα νιάτα») έχουν ανεβεί στο Youtube, όπου μπορείτε να τα αναζητήσετε και να τα συγκρίνετε με τα τραγούδια του Χατζιδάκι.

29 Μαρτίου 2016

"Το γέλιο είναι μια ανάγκη της ζωής". Μια απολαυστική ομιλία του Δημήτρη Ψαθά για τη σχέση του γέλιου με τους Έλληνες και τον καθωσπρεπισμό.

Στις 8 Ιουλίου 1948, ο θίασος Μανωλίδου-Παπά παρουσίασε στο ελληνικό κοινό της Αλεξάνδρειας την κωμωδία "Το Στραβόξυλο", ένα από τα κλασικά θεατρικά έργα ενός εκ των κορυφαίων Ελλήνων κωμωδιογράφων του 20ου αιώνα, του Δημήτρη Ψαθά. Αφορμή αποτέλεσε η επίσκεψη του θεατρικού συγγραφέα στην Αλεξάνδρεια. Λίγο πριν την έναρξη της παράστασης, ο Ψαθάς έδωσε μια σύντομη διάλεξη με τίτλο "Το γέλιο και οι Έλληνες". Και ποιος καταλληλότερος από τον Ψαθά να σχολιάσει τη σχέση των Ελλήνων με το γέλιο εστιάζοντας σ' ένα διαχρονικό ζήτημα, που διχάζει, τη σχέση του καθωσπρεπισμού με τα αστεία - ανεξάρτητα από το αν αυτό είναι "χοντροκομμένο" (κατά το κοινώς λεγόμενο) ή όχι.

25 Ιουνίου 2015

Η ιστορική ομιλία του Ελευθερίου Βενιζέλου στην Κοινωνία των Εθνών τον Απρίλιο του 1932, λίγες μέρες πριν από ακόμη μια ελληνική χρεοκοπία: "Αν οι Μεγάλες Δυνάμεις δεν κατορθώσουν να συνεννοηθούν για να βοηθήσουν τα μικρά, φτωχά κράτη, βλέπω πολύ μαύρο το μέλλον του κόσμου"

Οι αλυσίδωτες επιπτώσεις του χρηματιστηριακού κραχ του 1929 στη Νέα Υόρκη σε παγκόσμιο επίπεδο και ειδικότερα η κατάρρευση της στερλίνας, με την οποία ήταν στενά συνδεδεμένο το ελληνικό νόμισμα, το Σεπτέμβριο του 1931, οδήγησε το ελληνικό κράτος σε αδυναμία εκπλήρωσης των τεράστιων δανειακών του υποχρεώσεων. Τα ταξίδια του πρωθυπουργού Ελευθέριου Βενιζέλου ανά την Ευρώπη στις αρχές του 1932 για χορήγηση νέων δανείων δεν απέφεραν καρπούς, ενώ μια τελευταία προσπάθεια αναστολής πληρωμής των τοκοχρεολυσίων, όπως επιθυμούσε η ελληνική κυβέρνηση, δόθηκε στις 15 Απριλίου 1932 στη Γενεύη, έδρα της Κοινωνίας των Εθνών. Εκεί, στο Συμβούλιο, ο Βενιζέλος πήρε το λόγο και απηύθυνε έκκληση να γίνει δεκτό το ελληνικό αίτημα, υπενθυμίζοντας στις ξένες δυνάμεις πώς η ελληνική πλευρά είχε τηρήσει - μέχρι τότε - στο ακέραιο τις εξωτερικές, οικονομικές της υποχρεώσεις παρά τις σοβαρές πολιτικές και οικονομικές αναταραχές μετά το τέλος της μικρασιατικής εκστρατείας, ενώ επιχείρησε να ευαισθητοποιήσει τις δυνάμεις υπενθυμίζοντας το ιδιαίτερο καθήκον τους να βοηθήσουν τα μικρότερα κράτη να σταθούν στα πόδια τους, συμβάλλοντας στην εδραίωση της ειρήνης στον πλανήτη. Ήταν μια εμπνευσμένη ομιλία, την οποία αξίζει να θυμηθούμε - σήμερα, περισσότερο από ποτέ:

11 Δεκεμβρίου 2014

Η αφοπλιστική ομιλία της 17χρονης Μαλάλα, που τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης: "Γιατί το να κατασκευάζεις τανκ είναι τόσο εύκολο, όμως το να χτίζεις σχολεία τόσο δύσκολο;"


Η 17χρονη Μαλάλα Γιουσαφζάι από το Πακιστάν έγινε η νεώτερη μέχρι σήμερα βραβευμένη με το εξαιρετικά τιμητικό, όσο και συμβολικό Νόμπελ Ειρήνης, στο πρόσωπο της οποίας βραβεύονται η δίψα για μάθηση, η διεκδίκηση ενός καλύτερου μέλλοντος για εκατομμύρια παιδιά σ' ολόκληρο τον πλανήτη και κυρίως για τα κορίτσια, για τα οποία σε πολλές παραδοσιακές, συντηρητικές κοινωνίες επικρατεί η στρεβλή αντίληψη ότι τάχα δεν χρειάζονται μόρφωση, αλλά οδηγούνται σε υποχρεωτικούς γάμους, με αποτέλεσμα να στερούνται κάθε ελπίδα πραγματοποίησης των ονείρων τους.

11 Οκτωβρίου 2014

Η συναρπαστική ομιλία της 16χρονης Μαλάλα Γιουσαφζάι στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον Ιούλιο του 2013: "Ένα παιδί, ένας δάσκαλος, ένα μολύβι και ένα βιβλίο μπορούν ν' αλλάξουν τον κόσμο".


Στις 12 Ιουλίου 2013, την ημέρα που γιόρταζε τα δέκατα έκτα γενέθλιά της, η Μαλάλα Γιουσαφζάι, το νεαρό κορίτσι από το Πακιστάν, που ακριβώς εννιά μήνες νωρίτερα είχε δεχτεί επίθεση από Ταλιμπάν, απλά και μόνο επειδή ήταν ένα κορίτσι, που διεκδικούσε το δικαίωμα της στη μόρφωση, εμφανίστηκε στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, όπου έκανε την πρώτη της δημόσια εμφάνιση μετά το περιστατικό εκείνο.

15 Αυγούστου 2014

Ιστορικές ομιλίες: Η παραίτηση του Ρίτσαρντ Νίξον στις 8 Αυγούστου 1974

Δεν είναι πολλές οι περιπτώσεις αρχηγών κρατών που υποχρεώθηκαν σε ατιμωτική υποβολή παραίτησης υπό το βάρος κάποιου σκανδάλου. Στην ιστορία των ΗΠΑ αυτό συνέβη μόνο μία φορά, στις 8 Αυγούστου του 1974, όταν ο Ρίτσαρντ Νίξον, ο 37ος πρόεδρος της χώρας, ανακοίνωσε την παραίτησή του ύστερα από την απόφαση της Δικαστικής Επιτροπής του νομοθετικού σώματος να τον παραπέμψει σε δίκη σχετικά με το σκάνδαλο υποκλοπών των γραφείων του Δημοκρατικού κόμματος, που έμεινε στην ιστορία ως "Γουότεργκεϊτ" - έτσι ονομαζόταν το κτιριακό συγκρότημα, όπου βρίσκονταν τα γραφεία των Δημοκρατικών. 

13 Ιανουαρίου 2014

Ιστορικές ομιλίες: Ο Ιωάννης Κωλέττης και η Μεγάλη Ιδέα

Wikipedia

Καμία άλλη θεωρία δεν κυριάρχησε τόσο καταλυτικά στο εσωτερικό της χώρες κατά τις πρώτες δεκαετίες του ελληνικού κράτους, όσο η "Μεγάλη Ιδέα" με τα θετικά και αρνητικά της στοιχεία - αποτέλεσε την ώθηση για τον υπερδιπλασιασμό της επικράτειας από τη μια, αλλά και καθήλωσε την οικονομική ανάπτυξη της χώρας, αφού οι λαϊκιστές πολιτικοί πόνταραν στη διέγερση των αλύτρωτων παθών του έθνους. Ημερομηνία γέννησης της ιδεολογίας της "Μεγάλης Ιδέας" θεωρείται η 14η Ιανουαρίου 1844 (π.η.), όταν ο Ιωάννης Κωλέττης, που λίγους μήνες αργότερα θα γινόταν ο πρώτος κοινοβουλευτικός πρωθυπουργός της χώρας, εκφώνησε μια ομιλία, που είχε μεγάλη απήχηση, παρόλο που .

6 Δεκεμβρίου 2013

Ο καλύτερος ύμνος για το σκύλο και την ανιδιοτελή αγάπη που έχει στον ιδιοκτήτη του


Το 1855, ο Τζορτζ Γκράχαμ Βεστ (1830-1904), που τα τελευταία χρόνια της ζωής του θα διακρινόταν ως ρήτορας στην αμερικανική Γερουσία, είχε αναλάβει να εκπροσωπήσει στο δικαστήριο μιας μικρής πόλης του Μιζούρι, απ' όπου καταγόταν κι ο ίδιος, έναν άνθρωπο, ο οποίος είχε υποβάλλει μήνυση κατά ενός συμπολίτη του, επειδή εκείνος είχε σκοτώσει το σκύλο του. Κατά τη διάρκεια της δίκης, ο Βεστ δεν υπέβαλε καμία ερώτηση. Στο τέλος, όταν έπρεπε να παρουσιάσει στους ενόρκους τη θέση του, ο νεαρός δικηγόρος εκφώνησε μια σύντομη ομιλία που συγκίνησε τους ενόρκους και έμεινε στην ιστορία ως ένας από τους πιο θαυμαστούς ύμνους που έχουν ειπωθεί για τους σκύλους και το μοναδικό δέσιμο που έχουν με τ' αφεντικά τους. Φυσικά, ο Βεστ κέρδισε τη συγκεκριμένη υπόθεση.

Η ομιλία του Νέλσον Μαντέλα, όταν ορκίστηκε πρόεδρος της Νοτίου Αφρικής: "Ήρθε η ώρα να γεφυρώσουμε τα χάσματα που μας χωρίζουν"


Στις 10 Μαΐου 1994, ο Νέλσον Μαντέλα ορκίστηκε πρόεδρος της Νοτίου Αφρικής , δύο εβδομάδες μετά τις εκλογές της 27ης Απριλίου, οι πρώτες πραγματικά ελεύθερες, πολυφυλετικές εκλογές στη χώρα αυτή, που επί δεκαετίας ήταν συνώνυμο της ρατσιστικής πολιτικής του Απαρτχάιντ. Η ομιλία δόθηκε στην πρωτεύουσα Πρετόρια λίγο μετά τις 13.30΄ μπροστά σε πλήθος Νοτιοαφρικανών, αλλά και ξένων προσκεκλημένων, που πανηγύριζαν για την ορκωμοσία του πρώτου μαύρου πρόεδρου της Νοτίου Αφρικής.

4 Νοεμβρίου 2013

Σαν σήμερα: 4 Νοεμβρίου


Δύο ορκωμοσίες κυβερνήσεων που έγιναν σαν σήμερα και τα διαγγέλματα των αντιπάλων τους, που έδιναν το στίγμα της ηλεκτρισμένης πολιτικής ατμόσφαιρας και στις δύο περιπτώσεις, απασχολούν το "Σαν σήμερα" της τέταρτης μέρας του Νοεμβρίου.

19 Οκτωβρίου 2013

Σαν σήμερα: 19 Οκτωβρίου


Τρία γεγονότα έχουν ξεχωρίσει και περιγράφονται στο σημερινό "Σαν σήμερα": η ορκωμοσία του Γεωργίου Α΄ και ο λόγος που απηύθυνε στους νέους υπηκόους του, μια αδιανόητη, πολύνεκρη τραγωδία σε κινηματογράφο της Αθήνας και η εκλογή ενός προέδρου της δημοκρατίας. 

26 Σεπτεμβρίου 2013

Ιστορικές ομιλίες: Όταν ο Βενιζέλος κήρυξε το σχηματισμό της κυβέρνησης Εθνικής Άμυνας στη Θεσσαλονίκη στις 26 Σεπτεμβρίου 1916

Στις 26 Σεπτεμβρίου 1916, ο Βενιζέλος έφθασε με το πλοίο "Εσπερία" στη Θεσσαλονίκη, όπου τέθηκε επικεφαλής της προσωρινής κυβέρνησης εθνικής άμυνας, γνωστής και ως "κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης", μετά την επικράτηση του στρατιωτικού κινήματος Εθνικής Άμυνας στη Μακεδονία, την Ήπειρο, την Κρήτη και τα νησιά του Αιγαίου. 

4 Σεπτεμβρίου 2013

Ιστορικές ομιλίες: Τα διαγγέλματα που συνόδευσαν την κήρυξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου

Τις πρώτες μέρες του Σεπτέμβρη, η Ευρώπη βυθιζόταν σ' έναν φρικτό πόλεμο μετά από την προκλητική απόφαση του Χίτλερ να εισβάλλει στην Πολωνία, σε μια επίδειξη στρατιωτικής ισχύος. Η πολιτική κατευνασμού που ακολουθούσα πιστά τον προηγούμενο ενάμιση χρόνο οι Βρετανία και η Γαλλία απέτυχε κι έτσι οι χώρες αυτές αναγκάστηκαν να κηρύξουν με τη σειρά τους τον πόλεμο στη Γερμανία, ώστε να ανακόψουν την ορμή του Χίτλερ. Όπως κάθε πόλεμος, έτσι και τότε, η κήρυξη του πολέμου συνοδεύτηκε από διαγγέλματα των ηγετών των εμπλεκομένων κρατών.

1 Σεπτεμβρίου 2013

Σαν σήμερα: 1 Σεπτεμβρίου


Πρώτη μέρα του μήνα, πρώτη του φθινοπώρου (ημερολογιακά τουλάχιστον), αλλά και μια μέρα γεμάτη σημαντικά γεγονότα τόσο στην ελληνική όσο και την παγκόσμια ιστορία είναι η σημερινή. Σαν σήμερα, η Ελλάδα έζησε στιγμές εθνικής περηφάνιας, προσδοκιών αλλά και ένα αμφιλεγόμενο δημοψήφισμα, ενώ η γερμανική εισβολή στην Πολωνία το 1939 σηματοδότησε την έναρξη του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου.

25 Ιουλίου 2013

Σαν σήμερα: 25 Ιουλίου


Σήμερα είναι Πέμπτη, 25 Ιουλίου 2013. Μια μέρα με σημαντικά γεγονότα στη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας.

28 Μαΐου 2013

Η τελευταία ομιλία του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου πριν την άλωση της Κωνσταντινούπολης

Στο "Χρονικόν" του, ο Γεώργιος Φραντζής περιέγραφε όλα τα γεγονότα της περιόδου μεταξύ 1413 και 1477, ένα πολύτιμο ιστορικό υλικό, για μια από τις σημαντικότερες περιόδους στην ιστορία της ευρύτερης περιοχής. Μεταξύ άλλων, δεν θα μπορούσε να λείπει μια λεπτομερέστατη αναφορά στην πολιορκία και άλωση της Κωνσταντινούπολης, το Μάιο του 1453. Από τις περιγραφές αυτές, αξίζει να σταθούμε στο βράδυ της 28ης Μαΐου, την παραμονή της άλωσης, όταν όλοι οι κάτοικοι της πόλης διέβλεπαν το επικείμενο τέλος, την ήττα. Σε μια προσπάθεια να εμψυχώσει τους πολεμιστές του, ο Κωνσταντίνος ΙΑ' Παλαιολόγος, ο τελευταίος βασιλιάς της Βυζαντινής αυτοκρατορίας, εκφώνησε την τελευταία ομιλία του, στην οποία κυριαρχούσαν οι αναφορές στη θρησκεία και υποτιμητικές εκφράσεις κατά του αντιπάλου. Κανείς, φυσικά, δεν μπορεί να γνωρίζει αν αυτά ήταν τα ακριβή λόγια του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, αν και είναι μάλλον απίθανο να τα μετέφερε αυτολεξεί ο Φραντζής στο βιβλίο του, ωστόσο η περιγραφή είναι χαρακτηριστική. 

15 Μαΐου 2013

"Προσφέρω μόνο αίμα, μόχθο, δάκρυα και ιδρώτα" - Η ιστορική ομιλία του Ουίνστον Τσόρτσιλ το Μάιο του 1940

Μετά την εκδήλωση της γερμανικής εισβολής στη Νορβηγία τον Απρίλιο του 1940, ο πρωθυπουργός της Μ. Βρετανίας, Νέιβιν Τσάμπερλεϊν , ο οποίος και παραιτήθηκε. Για το πρωθυπουργικό αξίωμα προτάθηκε αρχικά ο λόρδος Χάλιφαξ, ο οποίος όμως αρνήθηκε την προσφορά. Το ίδιο έπραξαν και άλλες προσωπικότητες στις οποίες είχε απευθυνθεί ο βασιλιάς Γεώργιος ΣΤ΄ και τελικά πρωθυπουργός ορκίστηκε ο Ουίνστον Τσόρτσιλ στις 10 Μαΐου. Τρεις μέρες αργότερα είπε για πρώτη φορά την ιστορική του φράση "Το μόνο που έχω να σας προσφέρω είναι αίμα, μόχθο, δάκρυα και ιδρώτα" στην πρώτη συνεδρίαση του υπουργικού του συμβουλίου, ενώ την επανέλαβε αργότερα, την ίδια μέρα, στο βρετανικό Κοινοβούλιο (House of Commons). Από εκείνη την ομιλία είναι το κείμενο που ακολουθεί:

23 Απριλίου 2013

Το διάγγελμα που άλλαξε την Ελλάδα


Η χρεωκοπία του 1893 είναι συνδεδεμένη με τη φράση "Δυστυχώς επτωχεύσαμεν", που αποδίδεται στο Χαρίλαο Τρικούπη, αλλά μάλλον δεν ειπώθηκε ποτέ. Η επιβολή του ταπεινωτικού Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου το 1898 απλώς συνέβη, παρεπόμενο της ταπεινωτικής ήττας του ελληνοτουρκικού πολέμου τον Απρίλιο του 1897. Η χρεωκοπία του 1932 έχει συνδεθεί με τις επίμονες προσπάθειες του Ελευθέριου Βενιζέλου να πείσει τις "μεγάλες δυνάμεις" να στέρξουν τις μικρές χώρες προφητεύοντας "μαύρα δεινά" για την ανθρωπότητα, χωρίς όμως να πείσει με συνέπεια την αποσύνδεση της δραχμής από το χρυσό και την αναστολή πληρωμών. 

17 Απριλίου 2013

Η πρώτη ομιλία του Μακάριου στην Αθήνα στις 17 Απριλίου 1957, μετά το τέλος της εξορίας του στις Σεϊχέλες


Στις 9 Μαρτίου 1956, ο αρχιεπίσκοπος της Κύπρου, Μακάριος Γ΄, συνελήφθη από τις βρετανικές αποικιακές δυνάμεις στην Κύπρο και εξορίστηκε μαζί με τους συνεργάτες του στις Σεϊχέλες, σε μια απέλπιδα προσπάθεια τερματισμού του ένοπλου αγώνα στο νησί με αίτημα την παραχώρηση αυτοδιάθεσης και εν τέλει την ένωση με την Ελλάδα. Ένα χρόνο μετά, καθώς η εξορία του Μακάριου δεν έφερε τα προσδοκώμενα αποτελέσματα, οι Βρετανοί αποφάσισαν να αφήσουν ελεύθερο το Μακάριο και τους συν αυτώ, υπό τον όρο ότι δεν θα επέστρεφε στην Κύπρο. Αυτό, τελικά, θα συνέβαινε την 1η Μαρτίου 1959, όταν το Κυπριακό ζήτημα θα λυνόταν - ή αυτή ήταν έστω η πεποίθηση που επικρατούσε - μετά την υπογραφή των Συμφωνιών της Ζυρίχης. 

8 Απριλίου 2013

Η ομιλία της Μάργκαρετ Θάτσερ, που της χάρισε τον τίτλο "Σιδηρά Κυρία"


Χαρακτηρίστηκε ως η "Σιδηρά Κυρία" της βρετανικής και της ευρωπαϊκής πολιτικής ζωής, ένας χαρακτηρισμός που προηγουμένως είχε αποδοθεί σε μια άλλη γυναίκα πρωθυπουργό, την Γκόλντα Μέιρ του Ισραήλ. Ελάχιστοι γνωρίζουν πότε, πώς και με ποια αφορμή η Μάργκαρετ Θάτσερ απέκτησε αυτό το παρατσούκλι, για το οποίο η ίδια αισθανόταν περήφανη.