Τηλεοπτικά τοπ10 της δεκαετίας του '80: Η κυριαρχία των ταινιών

Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, η αλλαγή που συντελέστηκε στην κρατική τηλεόραση μετά την πολιτική «Αλλαγή» τον Οκτώβριο του 1981, με λιγότερα και λιγότερο εύπεπτα ελληνικά σίριαλ, είχε τον αντίκτυπό της και στα νούμερα τηλεθέασης, όπως τα ανακοίνωνε η εταιρία ICAP HELLAS, που πραγματοποιούσε σχετικές έρευνες στην περιοχή Αθήνας και Πειραιά. Ενδεικτικά κάποια νούμερα:

Την εβδομάδα 4 – 10 Σεπτεμβρίου 1982, πρώτη σε τηλεθέαση με ποσοστό 59% ήταν αναμενόμενα η ζωντανή τηλεοπτική μετάδοση των πανευρωπαϊκών αγώνων στίβου, οι οποίοι φιλοξενήθηκαν στην Αθήνα και εγκαινίασαν το Ολυμπιακό Στάδιο της Καλογρέζας.

Υψηλά νούμερα τηλεθέασης, που κυμαίνονταν από 23 έως 48 %, είχαν οι κινηματογραφικές ταινίες της εβδομάδας, ενώ αντίστοιχα ήταν τα νούμερα και των δελτίων ειδήσεων της ΕΡΤ (23 - 48%), ενδεχομένως λόγω και των αγώνων.

Δημοφιλέστερο ελληνικό σίριαλ της εβδομάδας με τηλεθέαση 38% αναδείχτηκε η «Κούρσα του θανάτου», αστυνομική σειρά με πρωταγωνιστή το Γιώργο Φούντα, που προβαλλόταν στην ΕΡΤ. Μακράν δεύτερο στην ίδια κατηγορία με τηλεθέαση μόλις 17% ο «Φονιάς» (τηλεοπτική διασκευή του διηγήματος του Γεώργιου Βιζυηνού «Ποίος ήτο ο φονεύς του αδελφού μου» στην ΥΕΝΕΔ), ενώ μόλις το 14% του τηλεοπτικού κοινού παρακολούθησε το πρώτο επεισόδιο του «Ζητιάνου» στην ΥΕΝΕΔ, τηλεοπτική μεταφορά του ομώνυμου μυθιστορήματος του Ανδρέα Καρκαβίτσα.

Τηλεοπτικά τοπ10 της περιόδου 1977 - 1981: Η απόλυτη κυριαρχία των ελληνικών σίριαλ

Τη δεκαετία του ’70, η μέτρηση της τηλεθέασης των προγραμμάτων των δύο καναλιών (ΕΡΤ και ΥΕΝΕΔ) γινόταν από την εταιρία σφυγμομετρήσεων ICAP ανά μήνα και μόνο –ή κατά κύριο λόγο– στην Αθήνα, δείχνοντας μάλλον τις γενικές τάσεις στις προτιμήσεις, χωρία να εξετάζεται αναλυτικά η επιτυχία μιας εκπομπής σε συγκεκριμένη ημερομηνία (π.χ. το κάθε επεισόδιο ενός σίριαλ).

Μια ενδεικτική ματιά στα προγράμματα που αγαπούσαν να παρακολουθούν οι Έλληνες τηλεθεατές στο δεύτερο μισό της δεκαετίας αυτής και στις αρχές της επόμενης (συμπτωματικά μέχρι τις εκλογές του 1981), όπως τα αλίευσα σε διάφορες εφημερίδες της εποχής:

 

Αλέκος Αλεξανδράκης, Τζένη Καρέζη, Διονύσης Παπαγιαννόπουλος: Τι δήλωναν για την τηλεόραση οι πρωταγωνιστές του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου, που δεν δίστασαν ν' αγκαλιάσουν τη μικρή οθόνη στα πρώτα της βήματα

Τη δεκαετία του 1970, δεν υπήρχαν πολλοί τηλεοπτικοί δέκτες στην Αθήνα. Πολλές οικογένειες δεν είχαν τηλεόραση στα σπίτια τους και έκαναν επισκέψεις σε φίλους, συγγενείς, λατρεμένους ή αχώνευτους γείτονες που διέθεταν τις «μαγικές» συσκευές. Όμως ακόμα και μέσα σ’ αυτές τις συνθήκες (της σχετικά χαμηλής διείσδυσης στον πληθυσμό), η τηλεόραση έδειξε από νωρίς τη δύναμή της, χαρίζοντας μια άνευ προηγουμένου δημοτικότητα σε ήδη καταξιωμένους και αγαπημένους πρωταγωνιστές του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου!

Χαρακτηριστικό ήταν το παράδειγμα του Αλέκου Αλεξανδράκη, ο οποίος τον Ιούνιο του 1972 άρχισε να εισβάλλει στα σπίτια των Ελλήνων τηλεθεατών υποδυόμενος τον «Παράξενο Ταξιδιώτη» στην ομώνυμη σειρά του μυστηρίου του Γιάννη Φίλιππα, που προβαλλόταν τρεις φορές την εβδομάδα με πολύ μεγάλη επιτυχία. Μάλιστα, σ’ ένα γκάλοπ τον Οκτώβριο του 1972, το σίριαλ φερόταν να έχει τηλεθέαση 80% και βρισκόταν στη δεύτερη θέση πίσω από τον «Άγνωστο Πόλεμο».

Τηλεοπτικά τοπ 10 του 1984 και του 1985: Ελληνικές ταινίες και ένας απαγορευμένος έρωτας σε β΄ προβολή!

Οι ελληνικές ταινίες όχι απλά κέρδιζαν τη μερίδα του λέοντος στις τηλεθεάσεις τη δεκαετία του 1980, αλλά σάρωναν κυριολεκτικά με νούμερα που συχνά ξεπερνούσαν το 50%. Για του λόγου το αληθές, αρκεί να ρίξουμε μια ματιά στους πίνακες με τα δημοφιλέστερα τηλεοπτικά προγράμματα σε τυχαίες εβδομάδες του 1984 και του 1985, σύμφωνα με τα αποτελέσματα των ερευνών της ICAP, η οποία μετρούσε τα νούμερα τηλεθέασης την εποχή εκείνη.

Την εβδομάδα των Χριστουγέννων του 1984 η κυριαρχία των ελληνικών ταινιών ήταν καταλυτική, τη δε κυριαρχία τους διέκοπταν η ελληνική κωμική σειρά «Ο θείος μας ο Μίμης» με το Μίμη Φωτόπουλο, αλλά και η... επανάληψη της θρυλικής αμερικανικής μίνι σειράς «Τα πουλιά πεθαίνουν τραγουδώντας» με πρωταγωνιστές τους Ρίτσαρντ Τσάμπερλεϊν και Ρέιτσελ Γουρντ. 

Την αμέσως επόμενη εβδομάδα ωστόσο, ο απαγορευμένος έρωτας ανάμεσα στην όμορφη Μέγκαν και στον εξίσου εμφανίσιμο Ρωμαιοκαθολικό ιερέα Ραλφ, κέρδισε κατά κράτος τις προτιμήσεις των Ελλήνων τηλεθεατών, έστω και σε β΄ προβολή. Σταθερά όμως στο τοπ10 συναντούμε και κάποιες ελληνικές ταινίες, τον κλασικό «Ιππότη της ασφάλτου» (όπου πρωτοείδαμε στην Ελλάδα ως πρωταγωνιστή τον Ντέιβιντ Χάσελχοφ), τον «θείο Μίμη», αλλά και ένα πρωτοχρονιάτικο πρόγραμμα.

Από την άλλη, η κυριαρχία του ελληνικού κινηματογράφου επιβεβαιώθηκε στο τηλεοπτικό τοπ10 της εβδομάδας 21 έως 27 Σεπτεμβρίου 1985, στο οποίος όμως παρεμβάλλονται και οι θρυλικές ξένες σειρές «Σογκούν» και «Ο ιππότης της ασφάλτου», αλλά και η ελληνική σειρά μυστηρίου «Η εξαφάνιση του Τζον Αυλακιώτη» με τη Νόρα Βαλσάμη και τον Κώστα Αρζόγλου.

Περισσότερα όμως στους πίνακες που ακολουθούν...

Τηλεοπτικά τοπ10 το 1987 και το 1988 - Ποιες ήταν οι επιλογές των Ελλήνων τηλεθεατών;

Τη δεκαετία του ’80 δεν υπήρχαν μηχανάκια της AGB, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι η τηλεθέαση των τηλεοπτικών προγραμμάτων περνούσε αδιάφορη για την ΕΡΤ –κι ας είχε το μονοπώλιο με τα δύο κανάλια. Ίσα-ίσα που χρησίμευε ως άλλοθι για τους ιθύνοντες της δημόσιας τηλεόρασης, όταν πιέζονταν να δικαιολογηθούν για κάποια σίριαλ θεωρούμενα από μερίδα του τύπου ως «χαμηλής ποιότητας», όπως π.χ. η «Δυναστεία».

Τις έρευνες  διεξήγαγε η ICAP. Αυτές δεν ανέφεραν αναλυτικά τον αριθμό των τηλεθεατών, αλλά περιορίζονταν στο ποσοστό των κατόχων τηλεόρασης που είχε παρακολουθήσει τις εκπομπές των δύο καναλιών.

Επειδή δεν είχα ιδέα πώς να ανεβάσω τους πίνακες στο ιστολόγιο και να διαβάζονται, επέλεξα να τους γράψω σε Word και μετά ν' ανεβάσω τις εικόνες τους. Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορείτε να τις κοινοποιήσετε σαν να είναι δικές σας... 

Για να δούμε λοιπόν ποιες ήταν οι πρώτες προτιμήσεις των Ελλήνων τηλεθεατών τρεις συγκεκριμένες εβδομάδες του 1987 και μία του Ιανουαρίου 1988.

Οι βιβλικές τηλενουβέλες της Βραζιλίας

 Οι βραζιλιάνικες σαπουνόπερες ξεχωρίζουν από τις υπόλοιπες λατινοαμερικάνικες κυρίως για τις πιο ρεαλιστικές ιστορίες και για την τόλμη τους να ασχολούνται με σύγχρονα κοινωνικά θέματα. Αυτός είναι ίσως κι ένας λόγος που εδώ και πολλά χρόνια οι βραζιλιάνικες τηλενουβέλες –παρά την παγκόσμια επιτυχία τους– έχουν επισκιαστεί στη χώρα μας από τις πιο εύπεπτες μεξικάνικες. Όμως τα τελευταία χρόνια ένα νέο είδος σαπουνόπερας γεννήθηκε στη χώρα της σάμπα και του καϊπιρίνια με ιστορίες εμπνευσμένες από τη Βίβλο!

Οι θρησκευτικές σαπουνόπερες του τηλεοπτικού σταθμού Record έσπασαν την πολυετή κυριαρχία του Global στο συγκεκριμένο τηλεοπτικό είδος και αποτελούν δημοφιλές εξαγώγιμο προϊόν στη διεθνή τηλεοπτική αγορά –άσχετα αν η ελληνική τηλεόραση δεν τις έχει ανακαλύψει ακόμα. Ενδεχομένως δεν αποτελεί ασήμαντη λεπτομέρεια το γεγονός ότι από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 ο σταθμός Record είχε εξαγοραστεί από τον Εντίρ Μακέντο, ιδρυτή μιας ευαγγελικής προτεσταντικής εκκλησίας σε μια κατεξοχήν ρωμαιοκαθολική χώρα όπως η Βραζιλία, χωρίς πάντως να τα οποιαδήποτε θρησκευτικά παρατράγουδα.

Οι πρώτες βιβλικές σειρές είχαν λίγα επεισόδια και προβάλλονταν στη βραδινή ζώνη ήδη στα τέλη της δεκαετίας του ’90, όμως με μικρή επιτυχία.

Η πρώτη απόπειρα μεταφοράς μιας βιβλικής ιστορίας σε μορφή σίριαλ έγινε με το «O Desafio de Elias» (στα ελληνικά «Η πρόκληση του Ηλία»), η οποία αναφερόταν στον προφήτη Ηλία και στον αγώνα του να επαναφέρει τον εβραϊκό λαό στο δρόμο του Θεού κάμπτοντας την περηφάνεια του βασιλιά Αχάαβ και την ακόλαστη βασίλισσα Ιεζαβέλ. Η μίνι σειρά πέντε επεισοδίων προβλήθηκε από τις 22 έως τις 26 Δεκεμβρίου 1997.

Ένα χρόνο μετά, από τις 14 έως τις 25 Δεκεμβρίου 1998, προβλήθηκε η «Ιστορία της Εσθήρ» («A Historia de Ester»), μια μίνι σειρά δέκα επεισοδίων βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης.

Το ριμέικ της συγκεκριμένης σειράς (με σαφώς μεγαλύτερο προϋπολογισμό και μεγαλύτερη τηλεοπτική απήχηση) το Μάρτιο του 2010 ήταν αυτό που για πρώτη φορά έκανε μόδα τα θρησκευτικά σίριαλ του Record Tv.

Από τότε:

- τον Ιανουάριο του 2011 προβλήθηκε η σειρά «Sansao e Dalila» («Σαμψών και Δαλιδά»), 18 επεισοδίων

- από τις 24 Ιανουαρίου έως τις 3 Μαΐου 2012 προβλήθηκε ο «Rei Davi» («Βασιλιάς Δαβίδ»), 30 επεισοδίων

- από τις 30 Ιανουαρίου έως τις 9 Οκτωβρίου 2013 προβλήθηκε ο «José de Egito» («Ο Ιωσήφ από την Αίγυπτο»), μια από τις ακριβότερες παραγωγές στην ιστορία της βραζιλιάνικης τηλεόρασης με γυρίσματα στην έρημο Ατακάμα της Χιλής, στο Ισραήλ και την Αίγυπτο. Σύνολο επεισοδίων: 38

- από τις 22 Ιανουαρίου 2014 έως τις 24 Φεβρουαρίου 2015 (για δύο σεζόν με συνολικά 35 αυτοτελή επεισόδια 50λεπτης διάρκειας) ακολούθησαν τα «Θαύματα του Ιησού» («Milagres de Jesus»), μια πρώτη απόπειρα τηλεοπτικής μεταφοράς της ζωής του Ιησού από το κανάλι της Βραζιλίας, ξεκινώντας από τη συνάντηση του Ιησού με τον Πέτρο μέχρι την ιστορία της Σταύρωσης.

- Όμως η πραγματική επανάσταση ήρθε στις 23 Μαρτίου 2015, όταν στον αέρα του Record Tv προβλήθηκε το πρώτο επεισόδιο της πρώτης βιβλικής τηλενουβέλας, που δεν ήταν άλλη από τις «Δέκα Εντολές» («Os Dez Mandamentos»). Η σειρά αποτελείτο από 242 επεισόδια διάρκειας 40 έως 70 λεπτών και η επιτυχίας της ήταν τόσο μεγάλη, ώστε για πρώτη φορά ύστερα από 40 χρόνια μια σαπουνόπερα του συγκεκριμένου τηλεοπτικού σταθμού ξεπέρασε σε τηλεθέαση τον ανταγωνισμό.

Μετά την ολοκλήρωσή της η σειρά έγινε... ταινία, η οποία βγήκε στις κινηματογραφικές αίθουσες της Βραζιλίας στις 28 Ιανουαρίου 2016! Πώς οι δημιουργοί της σειράς κατάφεραν να συμπυκνώσουν 242 επεισόδια σε 120 λεπτά αποτελεί μυστήριο. Αποτέλεσε άλλωστε ένα από τα βασικά σημεία των αρνητικών κριτικών (πολλές ασύνδετες σκηνές χωρίς το σενάριο να εστιάζει σε μια συγκεκριμένη ιστορία, μοντέρνα χρήση γλώσσας σε μια ιστορία που διαδραματιζόταν στην αρχαία Αίγυπτο, επικρίσεις για τα κουστούμια κλπ). Πάντως εισπρακτικά η ταινία τα πήγε περίφημα, έσπασε κάθε προηγούμενο ρεκόρ εσόδων και μέχρι σήμερα (Απρίλιος 2022) αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες εισπρακτικές επιτυχίες στην ιστορία του βραζιλιάνικου κινηματογράφου.

- «A Terra Prometida», αλλιώς «Η Γη της Επαγγελίας» ήταν η επόμενη θρησκευτική τηλενουβέλα του τηλεοπτικού σταθμού, κατά κάποιον τρόπο η συνέχεια των «Δέκα εντολών», αφού η ιστορία εξελισσόταν μετά το θάνατο του Μωυσή, όταν οι περιπλανώμενοι Εβραίοι εξέλεξαν για αρχηγό τους τον Ιησού του Ναυή. Αποτελούμενη από 179 επεισόδια, η σειρά προβλήθηκε μεταξύ 5 Ιουλίου 2016 και 13 Μαρτίου 2017, συνέχισε τις υψηλές τηλεθεάσεις (χάρη και σε μια σειρά από ειδικά εφέ, π.χ. για την αναπαράσταση της διάσχισης του ποταμού Ιορδάνη), ωστόσο κατηγορήθηκε από αρκετούς για αντιγραφή ιστοριών από το «Game of Thrones».

- Την ιστορία μετά το θάνατο του Ιησού του Ναυή επιχείρησε ν’ αφηγηθεί η σαπουνόπερα που αντικατέστησε το «A Terra Prometida» το Μάρτιο του 2017 μέχρι τις 20 Νοεμβρίου της ίδιας χρονιάς. Τίτλος της: «O Rico e Lazaro», δηλαδή «Ο πλούσιος και ο Λάζαρος», που στην πραγματικότητα ήταν η εξιστόρηση ενός ερωτικού τριγώνου με δύο παιδικούς φίλους, έναν πλούσιο κι έναν φτωχό, να ερωτεύονται την ίδια γυναίκα. Κι όλο αυτό με φόντο τις προειδοποιήσεις του προφήτη Ιερεμία στον λαό του Ισραήλ, τη Βαβυλώνα του Ναβουχοδονόσωρ και την ιστορία του Δανιήλ.

- Ακολούθησε ένα χρονολογικό άλμα από το πολύ μακρινό παρελθόν στο πολύ μακρινό μέλλον, ώστε από τις 21 Νοεμβρίου 2017 μέχρι τις 25 Ιουνίου 2018 οι Βραζιλιάνοι είχαν την δυνατότητα να παρακολουθήσουν μια δραματοποιημένη εκδοχή (και μάλιστα σε μορφή σαπουνόπερας 155 επεισοδίων) την... «Αποκάλυψη» («Apocalipse»)! Πώς στο καλό προσαρμόστηκε στην τηλεόραση ως σαπουνόπερα ένα τόσο δυσνόητο βιβλίο γεμάτο προφητείες και με ανύπαρκτη δραματική συνθήκη; Πολύ απλά, η σειρά παρακολουθεί τις ζωές τεσσάρων φίλων πρώτα στη Νέα Υόρκη στα τέλη της δεκαετίας του ’80, αργότερα στη Νέα Υόρκη και άλλα σημεία του πλανήτη το 2001 και τέλος στο παρόν, οπότε κάνει την εμφάνισή του ο Αντίχριστος, αφού όλα τα προηγούμενα χρόνια υποτίθεται ότι είχαν εμφανιστεί τα διάφορα σημάδια της Αποκάλυψης (μεταξύ των οποίων π.χ. η τρομοκρατική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου).

- Στη συνέχεια το Record Tv θυμήθηκε τις μίνι σειρές και την Παλαιά Διαθήκη προτείνοντας την «Λία» (πρωτότυπος τίτλος «O desafio de Lia»), μια διαφορετική οπτική στο ερωτικό τρίγωνο του Ιακώβ με τις δύο αδερφές, που έγιναν και σύζυγοί του, τη Λία και την Ραχήλ. Ηρωίδα της σειράς ήταν η πρώτη, η οποία ως μεγαλόθυμη σύζυγος συγχωρεί τον έρωτα του Ιακώβ για την αδερφή της και στο τέλος του αποδεικνύει ότι ήταν η πιο ταιριαστή για εκείνον –άσχετα αν σύμφωνα με την Παλαιά Διαθήκη ο Ιακώβ ήταν ερωτευμένος από την αρχή με την Ραχήλ και η Λία τον παντρεύτηκε με δόλιο τρόπο. Η σειρά ολοκληρώθηκε σε 10 επεισόδια και προβλήθηκε από τις 26 Ιουνίου έως τις 9 Ιουλίου 2018.

- Σύντομα ο τηλεοπτικός σταθμός έκανε δυναμική επιστροφή στις βιβλικές τηλενουβέλες με τον «Ιησού» («Jesus»), την πιο μεγάλη σε διάρκεια τηλεοπτική εξιστόρηση της ζωής του Ιησού Χριστού, διάρκειας 193 επεισοδίων (πρώτη προβολή από 24 Ιουλίου 2018 έως 22 Απριλίου 2019).

- Ακολούθησε επιστροφή στην Παλαιά Διαθήκη με μια αρνητική φιγούρα, την Ιεζαβέλ («Jesabel»), στα χρόνια του προφήτη Ηλία. Η σειρά διήρκεσε 80 επεισόδια (προβλήθηκε από τις 23 Απριλίου έως τις 12 Αυγούστου 2019) και επικρίθηκε για τις πολύ βίαιες σκηνές της.

- Η επόμενη βιβλική τηλενουβέλα του Record Tv ήταν η «Γένεσις» («Genesis»), μια απόπειρα τηλεοπτικής μεταφοράς των πρώτων κεφαλαίων της Παλαιάς Διαθήκης από τον Κήπο της Εδέμ μέχρι και την ιστορία του Ιωσήφ στην Αίγυπτο σε 220 ωριαία επεισόδια. Η σειρά ξεκίνησε να προβάλλεται –ύστερα από πολλές αναβολές στην έναρξη των γυρισμάτων– στις 19 Ιανουαρίου 2021 και ολοκληρώθηκε στις 22 Νοεμβρίου την ίδια χρονιά.

- Η πιο πρόσφατη σαπουνόπερα του είδους είναι οι «Βασιλιάδες («Reis»). Ξεκίνησε να προβάλλεται στις 22 Μαρτίου 2022 και θα διαπραγματευτεί τις ιστορίες των σημαντικών βασιλιάδων του Ισραήλ ξεκινώντας από τον Σαούλ και θα συνεχίσει με τον Δαβίδ, τον Σαμουήλ κλπ.

* Τρέιλερ με αγγλικούς υπότιτλους ή μεταγλωττισμένους στ' αγγλικά για ορισμένες, τις λίγο πιο παλιές, τηλενουβέλες μπορείτε να βρείτε στο RECORD TV NETWORK - YouTube

Παρόμοια θέματα που ίσως σας ενδιαφέρουν:

-- Οι πρώτες βραζιλιάνικες τηλενουβέλες στην ελληνική τηλεόραση

-- Λάουρα Μεντόγια, η πρώτη αγία από την Κολομβία. Ήθελε να ζήσει ως "Ινδιάνα ανάμεσα σε Ινδιάνους", το όνομά της συνδέθηκε με θαύματα και η ζωή της μεταφέρθηκε στην τηλεόραση ξεσηκώνοντας... μηνύσεις

"Κανάλι 17". Η απάντηση που είχε δώσει το ΚΚΕ στην... ΥΕΝΕΡΤ παραμονές των εκλογών του 1981!

Ριζοσπάστης, 23.09.1981

Η αλήστου μνήμης τηλεοπτική ΥΕΝΕΔ μπορεί να διέκοψε την εκπομπή της το μακρινό 1982 (και πιο συγκεκριμένα  την 1^η Οκτωβρίου της χρονιάς εκείνης, οπότε έπαψε να υφίσταται ως το κανάλι των Ενόπλων Δυνάμεων, υπάχθηκε στο Υπουργείο Προεδρίας και μετονομάστηκε σε ΕΡΤ2), όμως το όνομά της έχει επιβιώσει στο χρόνο ως απαξιωτικός χαρακτηρισμός της διαχρονικά φιλοκυβερνητικής – σε βαθμό προπαγάνδας – γραμμής των δελτίων ειδήσεων και των ενημερωτικών εκπομπών της δημόσιας τηλεόρασης – με μοναδική εξαίρεση την περίοδο πριν το κλείσιμο της ΕΡΤ τον Ιούνιο του 2013, όταν η τότε ελληνική κυβέρνηση δεν άντεξε να χρηματοδοτεί ένα μέσο ενημέρωσης, που ασκούσε κριτική στα πεπραγμένα της.

Πώς μετρούσαν την τηλεθέαση τη δεκαετία του '80; Ποια προγράμματα κατείχαν τα ρεκόρ τηλεθέασης μέχρι το 1984;

Ακούγεται αρκετά παράδοξο, όμως ήταν αληθινό. Μπορεί σήμερα να υπάρχει μονάχα μία εταιρία μέτρησης της τηλεθέασης των δεκάδων τηλεοπτικών σταθμών που εκπέμπουν στη χώρα συνολικά, τη δεκαετία του ’80 με τα μόλις δύο κρατικά κανάλια, η τηλεθέαση ήταν αντικείμενο έρευνας δύο εταιριών, η μεθοδολογία των οποίων ήταν πολύ διαφορετική από αυτήν της AGB, κάνοντας ερωτήσεις στο επιλεγμένο δείγμα των τηλεθεατών.

Οι πρώτοι τηλεοπτικοί σταθμοί της Θεσσαλονίκης (από το 1960 μέχρι το ξεκίνημα της ΕΤ-3)

Παρότι Ελλάδα δεν είναι μόνο η Αθήνα, υπάρχει η τάση να καταγράφονται οι κάθε είδους πρωτιές με επίκεντρο την πρωτεύουσα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η έλευση της τηλεόρασης στην Ελλάδα. Επίσημη ημερομηνία έναρξής της θεωρείται η 23^η Φεβρουαρίου 1966, όταν το ΕΙΡ (Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας) ξεκίνησε να εκπέμπει το πρόγραμμά του. Όμως ο τηλεοπτικός σταθμός του ΕΙΡ (πλέον ΕΙΡΤ) δεν ήταν ο πρώτος στην Ελλάδα. Το Σεπτέμβριο του 1960 λειτούργησε στη Θεσσαλονίκη ο πρώτος πειραματικός τηλεοπτικός σταθμός στην Ελλάδα μετά από πρωτοβουλία της ΔΕΗ στα πλαίσια της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.

Πώς οι κάτοικοι της Δυτικής Ελλάδας παρακολουθούσαν τηλεοπτικά προγράμματα από το 1958, εφτά χρόνια πριν την ίδρυση του πρώτου ελληνικού τηλεοπτικού σταθμού (που κι αυτός δεν εξέπεμπε στην περιοχή)!

Εν όψει των πρώτων δοκιμαστικών τηλεοπτικών μεταδόσεων από την αμερικανική RCA με κέντρο εκπομπής το Λυκαβηττό το Δεκέμβριο του 1953, κυκλοφόρησαν στο εμπόριο οι πρώτες τηλεοπτικές συσκευές, οι οποίες όμως κόστιζαν μια περιουσία. Πέντε χρόνια μετά, οι τηλεοράσεις εξακολουθούσαν να είναι πανάκριβες (8000 δραχμές μια συσκευή με οθόνη 43 εκατοστών και 11000 δρχ, όσο ένα ηλεκτρικό ψυγείο, μια συσκευή με οθόνη 53 εκατοστών), ενώ η λειτουργία ενός ελληνικού τηλεοπτικού σταθμού εξακολουθούσε να αποτελεί μακρινό όνειρο. Δημοσίευμα της Ακροπόλεως τον Οκτώβριο του 1958 ισχυριζόταν ότι στην Ελλάδα υπήρχαν συνολικά 17 τηλεοπτικοί δέκτες, εκ των οποίων οι 15 βρίσκονταν στην Κέρκυρα και οι 2 στην Κάτω Αχαΐα. Λογικά δεν είχε νόημα να έμπαινε κάποιος στη διαδικασία να ξόδευε ιλιγγιώδη ποσά για ν’ αγοράσει μια συσκευή που δεν θα χρησιμοποιούσε στο άμεσο μέλλον, αλλά δεν μπορούμε να είμαστε βέβαιοι ότι όντως οι κάτοχοι τηλεοράσεων στην ελληνική επικράτεια ήταν μόλις 17. Αντίθετα, το σίγουρο είναι ότι οι συγκεκριμένοι 17 κάτοχοι τηλεοράσεων σε Κέρκυρα και Κάτω Αχαΐα μπορούσαν να παρακολουθήσουν τηλεοπτικά προγράμματα μέσω των συσκευών τους, μόνο που αυτά δεν μιλούσαν ελληνικά, αλλά ιταλικά!

Παρασκήνια από τα "Φιλαράκια": Πώς αποφασίστηκε να κάνει εξωσωματική γονιμοποίηση η Φοίβη και πώς οι αντιδράσεις του ζωντανού κοινού στα γυρίσματα άλλαζε την πορεία του σίριαλ

Ό,τι είναι το «Κωνσταντίνου και Ελένης» για τα ελληνικά σίριαλ, είναι τα «Φιλαράκια». Η πολυαγαπημένη κωμική σειρά επαναλαμβάνεται νον-στοπ από το Σταρ κάθε Σαββατοκύριακο, παρότι έχουν περάσει πάνω από 14 χρόνια από την προβολή του τελευταίο επεισοδίου. Αλλά και όσο η σειρά ήταν ακόμα στον αέρα, εν αναμονή των επεισοδίων του κάθε νέου κύκλου, το Σταρ επαναλάμβανε όλα τα μέχρι επεισόδια από την αρχή! Λίγο πολύ έχουμε μάθει όλα σχεδόν τα επεισόδια της πολυαγαπημένης σειράς απ’ έξω και αναπόφευκτα κάποια από αυτά έχουν ξεχωριστή θέση στην προτίμησή μας.

Κι όμως, στα πολύ πρώτα βήματα της τηλεόρασης το ξανθό χρώμα θεωρούταν αντιτηλεοπτικό

Το 1931, η Ελλάδα δεν διέθετε ακόμη ένα ραδιοφωνικό σταθμό, πλην ενός ημιπαράνομου σταθμού στη Θεσσαλονίκη (χωρίς όμως σταθερό και συγκροτημένο πρόγραμμα), όταν την ίδια εποχή στις ΗΠΑ πραγματοποιούνταν ήδη δοκιμαστικές τηλεοπτικές εκπομπές. Για παράδειγμα, το Μάρτιο του 1931, το αμερικανικό υπουργείο Γεωργίας μετέδιδε σε τακτική βάση σειρά τηλεοπτικών προγραμμάτων μέσω του τηλεοπτικού σταθμού W3XK, ο οποίος λειτουργούσε από τον Ιούλιο του 1928 και γενικά πιστεύεται ότι ήταν ο πρώτος τηλεοπτικός σταθμός όχι απλά στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και στον κόσμο γενικότερα. Η έδρα του σταθμού βρισκόταν στο Γουίτον του Μέριλαντ, το δε σήμα του κατά το Μάρτιο του 1931 λαμβανόταν ικανοποιητικά σε μια μεγάλη γεωγραφική έκταση από το Κονέκτικατ, τη Μασαχουσέτη και τη Νέα Υόρκη στο βορρά, μέχρι την Αθήνα της Τζόρτζια στο νότο και τις πολιτείες της Μινεσότα, του Κάνσας και του Μισούρι στα δυτικά, ενώ καλό σήμα λάμβαναν και οι - λιγοστοί αριθμητικά είναι η αλήθεια - τηλεοπτικοί δέκτες, που ουδεμία σχέση είχαν με τους σημερινούς, στο Οχάιο και το Μίσιγκαν.

Η αναπαλαίωση της ελληνικής τηλεόρασης (μια τηλεοπτική κριτική εφ' όλης της ύλης)

Η μόδα ξεκίνησε πριν μερικά χρόνια από την αμερικανική τηλεόραση και αφορούσε κυρίως το κομμάτι της μυθοπλασίας, όπου ο ανταγωνισμός γίνεται ολοένα μεγαλύτερος και δυσκολότερος με δεκάδες νέες τηλεοπτικές παραγωγές από δεκάδες - πλέον - συνδρομητικά κανάλια. Σειρές που είχαν ολοκληρώσει τον κύκλο τους πριν αρκετά χρόνια και πλέον ζούσαν στις νοσταλγικές αναμνήσεις των τηλεθεατών, γνωστές στις νεώτερες γενιές χάρη στο Youtube ή τις πρωινές επαναλήψεις σε περιφερειακούς τηλεοπτικούς σταθμούς, υπέστησαν ένα λίφτινγκ και επέστρεψαν ή ετοιμάζονται να επιστρέψουν στις οθόνες είτε με τη μορφή του σίκουελ (Prison Break, X-Files, Ντάλας, 90210, Μέλροουζ Πλέις, Gilmore Girls, Σπίτι για πέντε κλπ.) είτε γραμμένες από την αρχή με τα σενάριά τους προσαρμοσμένα στη σημερινή εποχή και στις σημερινές τηλεοπτικές απαιτήσεις (Η Πεντάμορφη και το Τέρας, Δυναστεία).

Η πρώτη τηλεοπτική σειρά που γυρίζεται στη Γάζα και η δημιουργία αντιγράφου της Ιερουσαλήμ για τις ανάγκες των γυρισμάτων

Τα τελευταία χρόνια, η περίοδος του Ραμαζανιού δεν είναι για τους Μουσουλμάνους απλά μήνας νηστείας και προσευχής, αλλά και μια καλή ευκαιρία να απολαύσουν σαπουνόπερες στους τηλεοπτικούς τους δέκτες. Συνήθως, προτιμούνται οι σειρές από την Τουρκία και την Αίγυπτο, που είναι και οι επιτυχημένες, όμως σε κάθε χώρα υπάρχουν και οι τοπικές παραγωγές. Φέτος, για πρώτη φορά θα προβληθεί και μια σειρά που αυτήν περίοδο γυρίζεται στη Λωρίδα της Γάζας, στο νότιο τμήμα της οποίας έχει στηθεί το ακριβές αντίγραφο της παλιάς πόλης της Ιερουσαλήμ.

Ποιες ήταν οι προτιμήσεις των Ελλήνων τηλεθεατών πριν 20 χρόνια (Μάρτιος 1997);

Ο Μάρτιος του 2017 θα μείνει στην τηλεοπτική ιστορία ως ο μήνας της απόλυτης επικράτησης του Survivor. Μπορεί το κόνσεπτ να μην είναι καινούριο, η διάρκειά του να θυμίζει Μπεν Χουρ και να προβάλλεται ακόμη και πέντε φορές την εβδομάδα, όμως όχι μόνο δεν φαίνεται να έχει κουράσει, αλλά το μερίδιό του βαίνει συνεχώς αυξανόμενο. Αν πάλι γυρίζαμε το χρόνο πίσω μια εικοσαετία, το μακρινό 1997, όταν τα ριάλιτι παιχνίδια δεν διαφαίνονταν καν ως μακρινά ενδεχόμενα στον εγχώριο τηλεοπτικό ορίζοντα, τα προγράμματα των καναλιών κατακλύζονταν από ελληνικές σειρές, οι οποίες κέρδιζαν και την ψήφο εμπιστοσύνης των τηλεθεατών μαζί με τις μεταδόσεις των ευρωπαϊκών παιχνιδιών ελληνικών ομάδων σε ποδόσφαιρο και μπάσκετ, αλλά και το "Μπράβο Καλώς ήλθατε", όταν η Ρούλα Κορομηλά βρισκόταν στο απόγειο της καριέρας της.

This Is Us: Η πιο ανθρώπινη σειρά της αμερικανικής τηλεόρασης τα τελευταία χρόνια

Μια από τις αμερικάνικες σειρές που ξεχώρισαν στην τηλεοπτική σεζόν 2016-17 είναι το This Is Us, μια καλοστημένη τόσο σεναριακά όσο και σκηνοθετικά σειρά, ιδιαίτερη από πολλές απόψεις, που θα την περιγράφαμε ως μια οικογενειακή - παρότι απευθύνεται κυρίως σε ενήλικες - δραματοκωμωδία (το περίφημο dramedy, που κερδίζει ολοένα περισσότερο έδαφος στην αμερικανική tv ως πιο ρεαλιστικό, αφού τι άλλο είναι η ζωή από μια διαρκής εναλλαγή χαριτωμένων και δυσάρεστων στιγμών). Ο τίτλος δεν είναι σχηματικός, αλλά εξαιρετικά εύστοχος: "Αυτοί είμαστε εμείς", άνθρωποι της διπλανής πόρτας, που αντιμετωπίζουν τις ίδιες προκλήσεις με τον καθένα από μας, χωρίς φυσικά να ξεφεύγουν κάποια στοιχεία υπερβολής, που είναι αναπόφευκτα όταν μιλάμε για μια σειρά πολλών επεισοδίων, που μάλιστα θα συνεχιστεί για τουλάχιστον δύο ακόμη σεζόν.

Πώς θα μπορούσε να είναι το ιδανικό μουσικό τάλεντ σόου;

Δεν ξέρω πόσο καυτό θέμα είναι τα μουσικά τάλεντ σόου σε μια εποχή, που η ελληνική τηλεόραση έχει παραγεμίσει με τόσο πολλές - υπερβολικά πολλές! - σχετικές εκπομπές. Ειδικός δεν είμαι, αλλά ένας απλός τηλεθεατής, που έχει άποψη όχι για το ποιο από τα τάλεντ σόου που βλέπουμε, είναι και το καλύτερο, αλλά για το πώς θα μπορούσε να είναι ένα ιδανικό τάλεντ σόου, τι θα κρατούσε και τι θα συνδύαζε απ' όσα βλέπουμε ήδη στις τηλεοράσεις μας και τι καινούριο θα μπορούσε να προτείνει.

Η θεϊκή φάρσα σε δελτίο καιρού της ιρλανδικής τηλεόρασης για το Χάλουιν!

Το Χάλουιν - αλλιώς Γιορτή των Πνευμάτων - είναι ιδιαίτερα δημοφιλές στην Ιρλανδία. Άλλωστε, το βασικό σύμβολο της γιορτής, η κολοκύθα, έχει τις ρίζες του σ' ένα ιρλανδικό έθιμο. Θέλοντας, λοιπόν, να τιμήσουν τη δημοφιλή αυτή γιορτή, οι υπεύθυνοι του δελτίου καιρού ενός ιρλανδικού καναλιού σκέφτηκαν και υλοποίησαν μια αρκετά τρομακτική φάρσα, που γίνεται ακόμα πιο τρομακτική, αφού δεν έχουμε ιδέα τι λέει η παρουσιάστρια. 

Οι πρώτες δοκιμαστικές τηλεοπτικές εκπομπές στην Ελλάδα το Δεκέμβριο του 1953

Η ιστορία της ελληνικής τηλεόρασης γράφει ότι η πρώτη επίσημη έναρξη εκπομπής τηλεοπτικού σταθμού στην Ελλάδα έγινε στις 23 Φεβρουαρίου 1966. Εξάλλου, αρκετά χρόνια νωρίτερα, το Σεπτέμβριο του 1960, λειτούργησε χάρη στη ΔΕΗ ο πρώτος ελληνικός, πειραματικός, τηλεοπτικός σταθμός στα πλαίσια της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, παρουσιάζοντας καθημερινά πολύωρο πρόγραμμα. Ωστόσο, στην πραγματικότητα οι πρώτες πρώτες δοκιμαστικές εκπομπές τηλεοπτικού προγράμματος στην Ελλάδα είχαν πραγματοποιηθεί πολλά χρόνια νωρίτερα, το Δεκέμβριο του 1953!

Κουσάι Αμπτίνι: Το παιδί που χάρισε το γέλιο στους πολιορκημένους του Αλέππο και σκοτώθηκε από τους βομβαρδισμούς της πόλης

Ο - 12χρονος το 2014 - Κουσάι Αμπτίνι, ήταν γνωστός στο Αλέππο και ως "Αμπού Αμπντό", όπως ονομαζόταν ο ρόλος που υποδυόταν στο σίριαλ."The Aleppine Em Abdo", το πρώτο - μετά την έναρξη του καταστρεπτικού συριακού εμφύλιου πολέμου το 2011 - που γυρίστηκε στις ελεγχόμενες από τους αντάρτες περιοχές. Ήταν η πρώτη - και τελικά μοναδική - τηλεοπτική εμφάνιση ενός παιδιού, που ήθελε να γίνει ηθοποιός, είχε συμμετάσχει παλιότερα σε θεατρικές παραστάσεις του σχολείου του και τελικά έκλεψε τις καρδιές των συμπατριωτών του.